“THÁNH PHAOLÔ MIKI VÀ CÁC BẠN – NHỮNG CHỨNG NHÂN TIN MỪNG TRONG ĐẤT NƯỚC MẶT TRỜI MỌC”

Thứ năm - 05/02/2026 08:56

LỜI NGUYỆN SÁNG : TRONG ÁNH MÁU TỬ ĐẠO VÀ LỜI SAI ĐI
Lạy Chúa Giêsu,
một buổi sáng nữa lại bắt đầu, và con đứng trước Chúa với tâm hồn còn ngổn ngang bao suy nghĩ. Ánh bình minh vừa chạm đến cửa sổ, nhưng lòng con vẫn còn những khoảng tối của lo âu, yếu đuối và cả những hoài nghi giống như các môn đệ năm xưa. Các ông đã bái lạy Chúa trên núi Ga-li-lê, nhưng vẫn có người hoài nghi. Con thấy mình trong đó – vừa tin, vừa sợ; vừa muốn dấn thân, vừa chần chừ trước giá phải trả.
Hôm nay Giáo Hội kính nhớ Thánh Phao-lô Mi-ki và các bạn tử đạo. Các ngài đã không chỉ nghe lệnh truyền “Hãy đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ”, mà còn sống lệnh truyền ấy đến tận cùng, bằng chính máu mình. Khi đối diện với thập giá dựng giữa trời Nhật Bản lạnh giá, các ngài không còn hoài nghi nữa. Các ngài tin Đấng đã nói: “Thầy đã được trao toàn quyền trên trời dưới đất.” Tin đến mức dám trao cả mạng sống cho Đấng có toàn quyền ấy.
Lạy Chúa, con nghe lời sai đi của Chúa mỗi ngày trong Thánh Lễ, trong Tin Mừng, trong tiếng gọi âm thầm của lương tâm. Nhưng con thường chọn ở lại trong sự an toàn của mình. Con sợ mất mát, sợ bị hiểu lầm, sợ phải hy sinh những điều quen thuộc. Các thánh tử đạo đã không có gì ngoài đức tin và tình yêu dành cho Chúa, còn con có quá nhiều thứ để bám víu nên lại trở nên nghèo nàn trong lòng can đảm.
“Thầy ở cùng anh em mọi ngày cho đến tận thế.” Lời ấy vang lên giữa buổi sáng này như một lời bảo đảm dịu dàng. Không phải các môn đệ ra đi một mình. Không phải Thánh Phao-lô Mi-ki và các bạn bước lên thập giá trong cô độc. Và cũng không phải con phải đối diện với thế giới hôm nay chỉ bằng sức riêng mình. Sự hiện diện của Chúa không ồn ào, nhưng bền bỉ. Không phô trương, nhưng sâu thẳm. Chính sự hiện diện ấy làm nên sức mạnh cho chứng tá.
Lạy Chúa, xin cho con hiểu rằng tử đạo không chỉ là đổ máu. Tử đạo còn là mỗi ngày chết đi cho ích kỷ, cho tự ái, cho những tính toán thiệt hơn. Tử đạo là dám nói sự thật trong yêu thương. Tử đạo là kiên nhẫn khi bị hiểu lầm. Tử đạo là trung thành khi không ai nhìn thấy. Xin cho con biết sống tinh thần tử đạo giữa đời thường, để mỗi hành động nhỏ bé hôm nay cũng là một lời tuyên xưng đức tin.
Xin cho con khi bước ra khỏi căn phòng này, không quên mình được sai đi. Sai đi vào gia đình, nơi làm việc, những cuộc gặp gỡ rất bình thường. Sai đi không phải để làm điều vĩ đại, nhưng để sống Tin Mừng bằng ánh mắt hiền hòa, bằng lời nói xây dựng, bằng sự tha thứ kịp thời. Xin cho con nhớ rằng làm cho muôn dân trở thành môn đệ không bắt đầu bằng những bài giảng dài, mà bắt đầu bằng một đời sống phản chiếu khuôn mặt Chúa.
Lạy Chúa Giêsu, nếu hôm nay con lại hoài nghi, xin đến gần con như Chúa đã đến gần các môn đệ. Nếu hôm nay con yếu đuối, xin cho con nhớ đến máu các thánh tử đạo đã thấm vào lòng Giáo Hội để đức tin được lớn lên. Và nếu hôm nay con được bình an, xin cho con biết tạ ơn và dùng bình an ấy để nâng đỡ người khác.
Buổi sáng này con xin dâng Chúa tất cả – niềm vui, nỗi buồn, thành công, thất bại – như một lễ vật nhỏ bé. Xin cho từng nhịp tim con hòa vào sứ mạng của Chúa. Xin cho con sống hôm nay như thể đó là cơ hội cuối cùng để yêu nhiều hơn, tin vững hơn và trung thành hơn.
Vì Chúa đã được trao toàn quyền. Vì Chúa đang ở cùng con. Và vì tình yêu Chúa mạnh hơn mọi sợ hãi.
Amen.
Lm. Anmai, CSsR

“THÁNH PHAOLÔ MIKI VÀ CÁC BẠN – NHỮNG CHỨNG NHÂN TIN MỪNG TRONG ĐẤT NƯỚC MẶT TRỜI MỌC”
Hôm nay, chúng ta quy tụ nơi đây để mừng kính Thánh Phaolô Miki và các bạn tử đạo. Đây là dịp đặc biệt để chúng ta nhìn lại sức mạnh của đức tin Kitô giáo trên đất nước Nhật Bản vào cuối thế kỷ XVI, nơi các ngài đã dâng hiến chính mạng sống để làm chứng cho Tin Mừng. Dẫu câu chuyện xảy ra hàng trăm năm trước, nhưng tấm gương can đảm của các vị tử đạo vẫn chiếu sáng, đồng thời mời gọi chúng ta suy ngẫm về những lời cuối cùng của Chúa Giêsu trong Tin Mừng Mát-thêu (Mt 28,16-20) với sứ mạng lên đường mang Tin Mừng đến cho muôn dân.
Lược lại bối cảnh lịch sử, cách đây khoảng năm mươi năm trước cuộc tử đạo, Thánh Phanxicô Xaviê đã đặt chân đến quần đảo Nhật Bản, gieo những hạt giống Tin Mừng đầu tiên. Tấm lòng nhiệt thành của ngài cùng các thừa sai kế tiếp đã làm bùng lên sức sống Kitô giáo giữa lòng một dân tộc vốn đã có nền văn hóa đặc thù, chịu ảnh hưởng của Thần đạo và Phật giáo. Chỉ trong vòng chưa đầy bốn mươi năm, con số Kitô hữu trên toàn nước Nhật tăng lên hơn hai trăm ngàn người – một thành quả mà chính Thánh Phanxicô Xaviê cũng không ngờ tới. Tuy nhiên, với sự phát triển quá nhanh của cộng đoàn Công giáo, những nghi ngại, hiểu lầm và đố kỵ cũng bắt đầu nảy sinh nơi giới cầm quyền và các nhà lãnh đạo tôn giáo truyền thống. Đỉnh điểm của sự bách hại xảy ra dưới thời tướng Hideyoshi, cũng như từ nhiều lãnh chúa và quan lại khác nhau trên khắp nước Nhật, khiến nhiều Kitô hữu phải ẩn mình hoặc chịu khốn đốn.
Trong bầu khí ấy, vào cuối tháng 12 năm 1596, một đợt truy bắt quy mô lớn đã diễn ra tại Miyako và Osaka. Sáu tu sĩ Dòng Phanxicô, một số thừa sai khác cùng với mười tám giáo dân Nhật Bản bị bắt vì “không tuân lệnh Hoàng đế” và vẫn kiên trì sống đức tin. Người ta xẻo tai các ngài như một hình phạt bêu rếu, rồi buộc phải diễu hành qua các thành phố có nhiều Kitô hữu để răn đe, trước khi bị đưa tới Nagasaki và đóng đinh trên những thập giá. Chính lúc này, tinh thần của các ngài lại rực sáng hơn bao giờ hết. Thay vì sợ hãi, nhiều vị lại nở nụ cười hạnh phúc, không ngừng rao giảng, chia sẻ về Chúa Giêsu, kêu gọi những người hiếu kỳ đang đến xem hành hình hãy ăn năn, hoán cải.
Nổi bật nhất trong đoàn tử đạo ấy là Thánh Phaolô Miki – một chàng trai được sinh ra trong một gia đình quý tộc tại đảo Shikoku năm 1564, gia nhập Dòng Tên năm 22 tuổi, đang chuẩn bị hoàn tất chương trình học để trở thành linh mục. Dù mang quốc tịch Nhật, Phaolô Miki đã đón nhận Tin Mừng và quyết tâm sống ơn gọi tu sĩ, nhiệt thành rao giảng đạo Chúa ngay trên quê hương mình. Cái chết đã chặn lại ước mơ được làm linh mục, nhưng lại mở ra cho ngài vinh dự tử đạo, nên một chứng nhân kiên trung cho Đức Kitô trên đất nước mặt trời mọc.
Ngày 05/02/1597, trên một ngọn đồi bên ngoài thành phố Nagasaki, hai mươi sáu cây thập giá được dựng lên, đánh dấu giờ hiến tế đẫm máu của những người tin vào Chúa. Dưới chân thập giá, quân lính và dân chúng ngỡ ngàng trước niềm vui, những lời cầu nguyện, lời hát thánh ca vang lên dõng dạc. Một số vị – trong đó có Thánh Phaolô Miki – cất tiếng kêu gọi mọi người hãy tin vào Chúa Giêsu, rằng chính nhờ Chúa mà cái chết này trở nên cánh cửa vinh quang. Tương truyền, Phaolô Miki đã tha thứ cho kẻ hành hình, xin Chúa đoái thương tha thứ cả những ai vu khống và kết án các ngài. Sự bình an tỏa ra nơi những con người sẵn sàng hiến dâng cả mạng sống mình vì Tin Mừng, khiến nhiều kẻ bách hại ngỡ ngàng, thậm chí giận dữ. Sau cùng, họ đã cầm giáo đâm thẳng vào ngực các ngài, kết thúc cuộc đời tử đạo trên thập giá. Đó là một cái chết bi hùng, nhưng cũng chứa chan niềm hy vọng phục sinh.
Chúng ta hãy chiêm ngắm những hình ảnh ấy trong ánh sáng của bài Tin Mừng theo thánh Mát-thêu, đoạn cuối (Mt 28,16-20). Ở đó, Chúa Giêsu Phục Sinh gặp mười một môn đệ tại ngọn núi ở Galilê. Ngài trao phó sứ mạng cao cả: “Hãy đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ; làm phép rửa cho họ nhân danh Chúa Cha, và Chúa Con và Chúa Thánh Thần. Dạy bảo họ tuân giữ mọi điều Thầy đã truyền cho anh em. Và đây, Thầy ở cùng anh em mọi ngày cho đến tận thế.” Sứ mạng này không chỉ thuộc về thời Giáo Hội sơ khai, nhưng xuyên suốt đến mọi thời đại, trong đó có thế kỷ XVI ở Nhật Bản. Thánh Phanxicô Xaviê và các thừa sai đầu tiên đã can đảm “đi”, đem Tin Mừng tới một nền văn hóa xa lạ, gieo những hạt giống đức tin đầu tiên. Các Kitô hữu bản địa như Phaolô Miki tiếp nối công cuộc ấy, mạnh dạn loan báo danh Chúa bằng ngôn ngữ, lối sống và cả tấm gương của mình. Dù đôi khi họ phải đương đầu với ngờ vực, chống đối, nhưng điều thúc đẩy họ chính là lệnh truyền của Chúa: “Hãy đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ.”
Nhìn lại cách các vị tử đạo sống trọn Tin Mừng, chúng ta có thể rút ra nhiều bài học. Trước hết, các ngài nêu bật tinh thần can đảm đón nhận Thánh Giá. Chúa Giêsu đã dạy rằng môn đệ của Ngài không thể tránh né thập giá nếu muốn thực sự thuộc về Ngài. Việc đi rao giảng Tin Mừng đồng thời cũng chấp nhận đối mặt với khổ đau, thậm chí mất mạng sống. Chúng ta nhìn Phaolô Miki và 25 bạn hữu bị đóng đinh, nhưng trên khuôn mặt của họ lại có nụ cười và lời cầu nguyện, khao khát cho nhiều người nhận biết ơn cứu độ. Điều này chứng tỏ các ngài vững tin lời Chúa hứa: “Thầy ở cùng anh em mọi ngày cho đến tận thế.” Sự hiện diện của Đấng Phục Sinh đã biến thập giá của các ngài thành cánh cửa mở vào cuộc sống vĩnh cửu.
Hơn nữa, qua tấm gương tử đạo, ta thấy quyền năng của sự tha thứ. Phaolô Miki đã xin Chúa thương xót cả những kẻ kết án và hành hạ mình. Đây là lối sống của Tin Mừng, khi Chúa Giêsu trên thập giá cũng khẩn nguyện: “Lạy Cha, xin tha cho họ, vì họ không biết việc họ làm.” Tha thứ không phải vì yếu đuối, nhưng là phản chiếu sức mạnh của tình yêu Thiên Chúa, có khả năng hoán cải cả những tâm hồn chai đá nhất.
Bài học thứ ba mà các ngài để lại cho chúng ta là lòng hăng say truyền giáo. Dù đứng trước giây phút cuối đời, các ngài vẫn không ngừng “rao giảng” bằng cách cầu nguyện lớn tiếng, hát thánh ca, giảng giải với dân chúng. Thậm chí, ngay cả các em nhỏ trong nhóm vẫn can đảm cất bài hát Laudate Pueri, ca khen Chúa, khiến đám đông chứng kiến phải xao xuyến. Qua cuộc tử đạo, nhiều người ngoại giáo đã được đánh động mà tìm hiểu và gia nhập đạo Chúa. Đây chính là minh chứng cho chân lý: máu các vị tử đạo luôn là hạt giống trổ sinh những người tín hữu mới.
Vậy làm thế nào để chúng ta, những Kitô hữu đương đại, sống được tinh thần của Thánh Phaolô Miki và các bạn tử đạo? Chúng ta không nhất thiết phải chờ đến lúc đổ máu. Nhưng chắc chắn, môi trường sống và làm việc hôm nay đòi chúng ta có tinh thần dấn thân, chấp nhận gian khó để làm chứng cho Chúa. Có thể đó là những hy sinh lặng thầm: cố gắng duy trì đời sống cầu nguyện, trung thực trong công việc, hết lòng phục vụ tha nhân, dũng cảm nói lên sự thật, hay đơn giản là không ngần ngại bộc lộ niềm tin Kitô giữa môi trường đời. Đó cũng là cách chúng ta “đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ.” Rất nhiều người xung quanh ta – có thể là chính gia đình, nơi làm việc hay nơi học tập – đang cần chứng tá rõ ràng để gặp gỡ Chúa.
Sau cùng, hãy nhớ lời Chúa Giêsu: “Thầy ở cùng anh em mọi ngày cho đến tận thế.” Ngài không để chúng ta chiến đấu một mình. Sự hiện diện ấy được cụ thể hóa qua Bí Tích Thánh Thể, Lời Chúa, cộng đoàn Giáo Hội, và nhất là Chúa Thánh Thần luôn hoạt động trong lòng ta. Nhờ ơn Chúa, chúng ta có thể noi gương Thánh Phaolô Miki và các bạn tử đạo, biến cuộc đời mình thành một chứng tá sống động. Chính nhờ những chứng tá ấy, vô số tâm hồn có cơ hội nhận ra dung mạo của Chúa và được lôi cuốn vào đại gia đình đức tin.
Mỗi khi suy ngẫm cuộc hành trình can đảm của Thánh Phaolô Miki và các bạn tử đạo, chúng ta thêm vững tin rằng: thập giá không bao giờ là dấu chấm hết cho người tín hữu, nhưng là nhịp cầu đưa họ bước vào vinh quang Phục Sinh. Máu của các ngài đã thánh hiến mảnh đất Nagasaki, để rồi từ đó, hạt giống Tin Mừng nảy nở và trở nên di sản đức tin phong phú cho Giáo Hội Nhật Bản nói riêng, và cho toàn thể Giáo Hội nói chung. Xin Chúa, qua lời chuyển cầu của Thánh Phaolô Miki và các bạn, ban cho chúng ta lòng hăng say, can đảm, và lòng thương xót để nối tiếp sứ mạng: “Anh em hãy đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ.” Đừng quên rằng Chúa ở cùng ta mọi ngày cho đến tận thế, để nâng đỡ, bổ sức và đồng hành, hầu chúng ta luôn vững vàng tiến bước trên con đường làm chứng nhân cho Tin Mừng.

Nguồn tin: Lm. Anmai, CSsR