ĐỪNG NGỦ QUÊN GIỮA MỘT THẾ GIỚI ĐANG TRÔI ĐI

Thứ ba - 17/03/2026 09:30

Tin Mừng hôm nay mang một giọng điệu nghiêm túc, khẩn thiết và đầy cảnh tỉnh. Chúa Giêsu nhắc các môn đệ nhớ đến thời ông Noe, nhớ đến thời ông Lót, để từ đó nói về ngày Con Người xuất hiện. Điều làm người ta giật mình là Chúa không mô tả con người thời ấy như những kẻ phạm đủ mọi tội ác ghê gớm trong từng chi tiết, nhưng trước hết Người nói họ “ăn uống, cưới vợ gả chồng, mua bán, trồng tỉa, xây cất.” Toàn những việc rất bình thường, rất quen thuộc, rất chính đáng của đời sống con người. Và chính ở đây là điều đáng suy nghĩ: cái nguy hiểm không hẳn chỉ là những tội lớn dễ thấy, mà còn là cách con người bị cuốn trôi vào cái bình thường đến mức quên mất điều tối hậu. Người ta sống, làm việc, vui chơi, tính toán, xây dựng, lo toan, xoay xở, nhưng không còn chỗ cho Thiên Chúa, không còn ý thức về ngày phải đối diện với Người, không còn thao thức về ơn cứu độ. Đó là một cuộc ngủ quên giữa đời sống rất năng động.
Thời ông Noe, thiên hạ vẫn tiếp tục nhịp sống quen thuộc cho đến ngày cơn lụt ập đến. Thời ông Lót, thành Sôđôma vẫn sinh hoạt như mọi ngày cho đến lúc lửa từ trời rơi xuống. Bi kịch không chỉ nằm ở tai họa, mà nằm ở chỗ con người bị bất ngờ hoàn toàn. Họ không chuẩn bị, không tỉnh thức, không đọc ra dấu chỉ, không tin lời cảnh báo, không hoán cải đời sống. Họ sống như thể mọi sự sẽ kéo dài mãi mãi. Họ cư xử như thể trần gian này là quê hương vĩnh viễn. Họ bám chặt vào những cái trước mắt đến mức đánh mất cái đời đời. Và Chúa Giêsu bảo: “Cũng sẽ xảy ra như thế trong ngày Con Người xuất hiện.”
Lời này không nhằm làm ta sợ hãi một cách tiêu cực, nhưng nhằm đánh thức ta. Bởi lẽ điều Chúa muốn không phải là gieo hoang mang, nhưng là dẫn ta vào một đời sống tỉnh thức. Tỉnh thức không có nghĩa là bỏ hết công việc đời thường, cũng không có nghĩa là sống trong ám ảnh tận thế. Tỉnh thức là vẫn sống giữa đời, vẫn làm việc, vẫn yêu thương, vẫn xây dựng gia đình, vẫn chu toàn trách nhiệm, nhưng không để những điều ấy trở thành thần tượng che khuất Thiên Chúa. Tỉnh thức là nhớ rằng cuộc đời này không phải là tất cả. Tỉnh thức là biết rằng tôi sẽ phải trả lời trước mặt Chúa về cách tôi đã sống, đã yêu, đã chọn lựa. Tỉnh thức là không để linh hồn mình mê ngủ giữa những hấp lực của thế gian.
Ngày nay, con người hiện đại có thể không sống giống thời ông Noe hay ông Lót trong hình thức bên ngoài, nhưng lại rất giống trong chiều sâu của tâm trạng. Người ta bận rộn đến nỗi không còn thời gian cầu nguyện. Người ta kết nối với cả thế giới nhưng lại xa lạ với linh hồn mình. Người ta đầu tư rất nhiều cho thân xác, cho sự nghiệp, cho danh tiếng, cho tiện nghi, nhưng lại đầu tư quá ít cho đời sống thiêng liêng. Người ta lo cho tương lai tài chính, tương lai học hành, tương lai gia đình, nhưng quên lo cho tương lai đời đời. Người ta sợ bệnh, sợ nghèo, sợ thất bại, sợ bị bỏ lại phía sau, nhưng không còn biết sợ mất Chúa. Chính đó là cơn mê ngủ đáng sợ nhất.
Chúa Giêsu nói: “Ai ở trên mái nhà có đồ vật trong nhà, thì chớ xuống lấy đi; và ai ở ngoài đồng cũng đừng trở về.” Đây là lời nhấn mạnh đến sự dứt khoát. Khi giờ Chúa đến, không còn thời gian để chần chừ, không còn cơ hội để luyến tiếc, không còn khoảng trống để mặc cả với Thiên Chúa. Những gì ta bám víu ở đời này sẽ không cứu được ta. Danh vọng không cứu được. Tiền bạc không cứu được. Nhà cửa không cứu được. Những thứ ta tích lũy bằng mọi giá cũng không cứu được. Chỉ có tình trạng linh hồn mới quyết định. Vì vậy, đời sống hiện tại không phải là chỗ để ta bám chặt, nhưng là nơi để ta chuẩn bị.
Rồi Chúa nhắc: “Các con hãy nhớ trường hợp vợ ông Lót.” Một câu ngắn nhưng rất mạnh. Bà đã đi ra khỏi Sôđôma, nhưng trái tim vẫn còn ở lại. Đôi chân đã bước theo lệnh Chúa, nhưng lòng vẫn lưu luyến những gì phải bỏ lại. Và chính cái ngoái nhìn ấy đã nói lên tất cả. Bà không đủ tự do để ra đi trọn vẹn. Bà không đủ dứt khoát để chọn tương lai Thiên Chúa mở ra. Bà bị cột lại bởi quá khứ, bởi những gì quen thuộc, bởi những gì tưởng như đáng tiếc. Đây cũng là bi kịch của nhiều tâm hồn. Có người đã đến với Chúa nhưng vẫn tiếc lối sống cũ. Có người muốn nên thánh nhưng vẫn không muốn từ bỏ những thỏa hiệp với tội lỗi. Có người đã nghe lời mời gọi hoán cải nhưng vẫn cứ ngoái nhìn những quyến rũ xưa kia. Chính sự nửa vời ấy làm cho linh hồn không thể tiến về phía trước.
“Ai lo cứu mạng sống mình thì sẽ mất, còn ai đành mất sự sống mình thì giữ được nó.” Đây là một nghịch lý Tin Mừng. Thế gian dạy người ta giữ lấy, tích lấy, phòng thủ lấy, bảo vệ lấy cái tôi của mình, nhưng Chúa dạy phải biết trao ban, từ bỏ, hiến dâng. Người nào chỉ lo cho mình, sống khép kín, tìm an toàn cho riêng mình, rốt cuộc sẽ mất tất cả. Người nào dám mất vì Chúa, dám mất vì chân lý, dám mất vì yêu thương, dám mất vì đức tin, người ấy lại giữ được sự sống thật. Đây không phải là lời cổ vũ liều lĩnh, nhưng là lời vạch ra con đường cứu độ. Không ai vào được Nước Trời nếu trái tim vẫn chỉ biết giữ lấy mình.
Chúng ta đang sống trong một nền văn hóa rất đề cao cái tôi, rất khéo bao bọc cái tôi, rất dễ tôn thờ cái tôi. Người ta muốn an toàn, muốn thoải mái, muốn được công nhận, muốn được hơn người khác, muốn không thiệt thòi, muốn giữ hình ảnh của mình, giữ lợi ích của mình, giữ vùng an toàn của mình. Nhưng chính lối sống ấy lại làm con người nghèo đi trong tình yêu, khô cạn trong hy sinh, nhỏ bé trong ơn gọi làm người và làm con Chúa. Tin Mừng hôm nay gọi ta bước ra khỏi cái tôi ấy. Mỗi lần tha thứ là một lần ta mất đi một chút tự ái nhưng giữ lại được linh hồn. Mỗi lần sống trung thực là một lần ta có thể mất một lợi ích nhưng giữ được sự thật. Mỗi lần quảng đại là một lần ta mất chút của cải nhưng giữ được kho tàng trên trời. Mỗi lần từ bỏ tội lỗi là một lần ta mất thú vui thấp hèn nhưng giữ được phẩm giá con cái Chúa.
Chúa còn nói sẽ có hai người cùng ở một nơi, một người bị đem đi, một người được để lại. Điều này nhắc rằng ơn cứu độ là chuyện rất cá vị. Không ai được cứu chỉ vì ở gần người đạo đức. Không ai được cứu chỉ vì sinh trong gia đình Công giáo. Không ai được cứu chỉ vì có vẻ đạo mạo trước mặt người đời. Cuối cùng, mỗi người phải đứng trước mặt Chúa với sự thật của lòng mình. Sống chung một nhà chưa chắc chung một số phận đời đời. Cùng làm một công việc chưa chắc cùng một kết cục thiêng liêng. Vì thế, đừng ỷ lại. Đừng sống theo đám đông. Đừng nghĩ rằng mình sẽ ổn chỉ vì mọi người quanh mình cũng đang sống như vậy. Điều quan trọng là chính tôi đang sống thế nào trước mặt Chúa.
Các môn đệ hỏi: “Lạy Thầy, chuyện đó ở đâu vậy?” Và Chúa trả lời: “Xác ở đâu thì diều hâu tựu lại đó.” Một câu bí nhiệm nhưng đầy sức nặng. Nơi nào có sự mục nát thiêng liêng, nơi đó sự phán xét sẽ lộ rõ. Nơi nào tâm hồn đã chết, nơi đó hậu quả sẽ không tránh khỏi. Nói cách khác, ngày Chúa đến chỉ phơi bày điều mà con người đã âm thầm chọn lựa từ lâu. Nếu lòng ta thuộc về Chúa, ngày ấy là ngày hoàn tất niềm hy vọng. Nhưng nếu lòng ta đã thối rữa trong tội lỗi, ích kỷ và vô cảm, ngày ấy chỉ làm lộ ra sự thật đáng buồn ấy.
Bài Tin Mừng này không nhằm dập tắt niềm vui sống, nhưng để thanh luyện cách sống của ta. Chúa không bảo đừng ăn uống, đừng cưới gả, đừng mua bán, đừng xây cất. Người chỉ cảnh báo đừng sống như thể chỉ có những điều đó. Chúa không chống lại đời sống trần thế. Người chỉ muốn đời sống trần thế được đặt đúng chỗ, như con đường dẫn tới đời đời chứ không phải thay thế đời đời. Người không muốn ta bỏ thế gian, nhưng muốn ta đừng thuộc trọn về thế gian.
Xin Chúa cho chúng ta biết tỉnh thức giữa một thế giới quá nhiều mê ngủ. Tỉnh thức trong cầu nguyện để không đánh mất tương quan với Chúa. Tỉnh thức trong lương tâm để không dần dần chai lì với tội lỗi. Tỉnh thức trong cách sống để không bị cuốn trôi bởi nhịp đời mà quên cùng đích. Tỉnh thức trong tình yêu để biết chọn điều bền vững hơn điều chóng qua. Và xin cho mỗi ngày sống của chúng ta là một bước chuẩn bị âm thầm nhưng chân thật cho ngày Con Người đến, để ngày ấy không là ngày kinh hoàng, nhưng là ngày gặp gỡ Đấng chúng ta đã chờ đợi, yêu mến và trung thành bước theo.

Nguồn tin: Lm. Anmai, CSsR !