TIẾNG GỌI TỪ BIỂN HỒ VÀ SỰ BIẾN ĐỔI CỦA CUỘC ĐỜI

Thứ hai - 12/01/2026 00:11

Thưa anh chị em, chúng ta đang đứng trước một đoạn Tin Mừng thoạt nghe thì rất quen thuộc, quen đến mức đôi khi chúng ta để nó trôi tuột qua tâm trí như tiếng sóng vỗ vào mạn thuyền, êm đềm nhưng không đọng lại dấu vết. Nhưng hôm nay, tôi mời anh chị em hãy dừng lại, hãy neo thuyền tâm hồn mình lại đây, ngay tại bờ biển Ga-li-lê đầy nắng và gió này, để lắng nghe nhịp đập của lịch sử cứu độ đang chuyển mình. Đoạn Tin Mừng theo thánh Mác-cô mà chúng ta vừa nghe không chỉ là một tường thuật về việc tuyển mộ nhân sự của một phong trào tôn giáo, mà là khoảnh khắc giao thời vĩ đại, nơi cái cũ khép lại và cái mới bùng nổ, nơi Thiên Chúa bước vào không gian chật hẹp của con người để mở ra một chân trời vô tận.
Bối cảnh của câu chuyện bắt đầu bằng một nốt trầm buồn và đầy đe dọa, đó là việc ông Gio-an Tẩy Giả bị nộp. Chúng ta hãy hình dung xem, Gio-an là tiếng hô trong hoang địa, là ngọn đèn cháy sáng, là niềm hy vọng của bao người đang mong chờ Đấng Mê-si-a. Vậy mà giờ đây, tiếng hô ấy bị bóp nghẹt trong ngục tù, ánh sáng ấy bị che khuất bởi bạo quyền. Một bầu khí sợ hãi và hoang mang bao trùm lên những người đạo đức thời bấy giờ. Liệu Thiên Chúa có thất bại không? Liệu bóng tối có thắng thế không? Chính trong cái bối cảnh tranh tối tranh sáng ấy, khi con người cảm thấy bất lực nhất, thì Đức Giê-su xuất hiện. Ngài không chọn Giê-ru-sa-lem lộng lẫy, nơi có đền thờ nguy nga và các luật sĩ thông thái, mà Ngài chọn Ga-li-lê. Ga-li-lê, vùng đất của dân ngoại, vùng đất bị coi là "nhà quê", là nơi pha tạp, nơi những con người lam lũ vất vả kiếm sống từng ngày. Chúa đến đó, như ánh bình minh xua tan màn đêm, để nói lên rằng Thiên Chúa không bỏ rơi con người, và Ngài bắt đầu sứ vụ của mình ngay tại nơi tăm tối và bình thường nhất.
Lời rao giảng đầu tiên của Đức Giê-su ngắn gọn nhưng chấn động như một tiếng sấm rền vang: "Thời kỳ đã mãn, và Triều Đại Thiên Chúa đã đến gần. Anh em hãy sám hối và tin vào Tin Mừng." Ở đây, chúng ta cần dừng lại để suy ngẫm về cụm từ "Thời kỳ đã mãn". Trong tiếng Hy Lạp, có hai từ để chỉ thời gian: "Chronos" là thời gian tính theo đồng hồ, ngày qua ngày, tháng qua tháng, trôi đi một cách vô định; nhưng "Kairos" là thời điểm, là cơ hội, là lúc Thiên Chúa can thiệp. Đức Giê-su muốn nói rằng: Đừng nhìn đồng hồ nữa, đừng chờ đợi một tương lai xa xôi nào nữa. Cái "Kairos", cái thời điểm ân sủng chính là lúc này, ngay bây giờ, khi Ta đang đứng trước mặt các ngươi. Sự chờ đợi của hàng ngàn năm đã kết thúc. Đây là một lời công bố đầy uy quyền và cấp bách. Nó đòi hỏi người nghe không được chần chừ. Nếu Thiên Chúa đã đến gần, thì thái độ của con người không thể là dửng dưng.
Và thái độ đó được gói gọn trong hai mệnh lệnh: "Sám hối" và "Tin". Thưa anh chị em, "Sám hối" – Metanoia – không đơn thuần là đấm ngực khóc lóc vì những lỗi lầm quá khứ, dù điều đó là cần thiết. Sám hối theo nghĩa sâu xa nhất của Tin Mừng là một sự "đổi hướng", thay đổi hoàn toàn tầm nhìn và tư duy. Nếu trước đây chúng ta quay mặt về bóng tối, về tiền bạc, về danh vọng, coi đó là cứu cánh, thì nay chúng ta quay ngoắt 180 độ để hướng về ánh sáng, hướng về Thiên Chúa. Sám hối là dám thừa nhận rằng con đường mình đang đi không dẫn đến hạnh phúc thật, và can đảm quay đầu lại. Nhưng sám hối không thôi thì chưa đủ, sám hối phải đi đôi với việc "Tin vào Tin Mừng". Tin không chỉ là gật đầu đồng ý với một mớ giáo điều, mà là phó thác cuộc đời mình vào một con người là Đức Giê-su Ki-tô, tin rằng Ngài là Tin Mừng, là tin vui giải thoát cho cuộc đời mình. Không có đức tin, sự sám hối chỉ là sự hối hận tuyệt vọng. Không có sám hối, đức tin chỉ là ảo tưởng. Hai điều này quyện vào nhau như hai mặt của một đồng xu, là điều kiện tiên quyết để bước vào Triều Đại Thiên Chúa.
Sau lời tuyên bố mang tính nguyên tắc ấy, Đức Giê-su lập tức hành động. Ngài đi dọc theo biển hồ Ga-li-lê. Hãy tưởng tượng khung cảnh ấy: mùi tanh nồng của cá, tiếng sóng vỗ ì oạp, tiếng gió rít qua những tấm lưới, tiếng ngư dân hò hét gọi nhau. Đó là một khung cảnh đời thường, trần tục, đầy mồ hôi và vất vả. Chúa Giê-su bước vào chính cái "văn phòng làm việc" ngoài trời ấy của các ngư phủ. Ngài không gọi họ trong đền thờ khi họ đang cầu nguyện, mà Ngài gọi họ khi họ đang làm việc, đang "quăng lưới xuống biển". Điều này cho thấy Thiên Chúa gặp gỡ chúng ta ngay trong những bổn phận đời thường nhất. Chúa thấy Si-môn và An-rê. Cái nhìn của Chúa không phải là cái nhìn lướt qua của một khách du lịch, mà là cái nhìn thấu suốt, cái nhìn của Đấng Tạo Hóa nhìn thấy tiềm năng trong tạo vật của mình. Ngài thấy nơi những ngư phủ thô kệch này không chỉ là những kẻ đánh cá, mà là những tảng đá, những trụ cột của Giáo Hội tương lai.
Lời mời gọi của Ngài vang lên, thật lạ lùng và đầy sức hút: "Các anh hãy đi theo tôi, tôi sẽ làm cho các anh trở thành những kẻ lưới người như lưới cá." Chúa Giê-su dùng chính ngôn ngữ chuyên môn của họ để diễn tả sứ vụ mới. Ngài không nói với họ bằng ngôn ngữ thần học cao siêu, Ngài nói chuyện "nghề nghiệp". Trước đây, các ông dùng sức lực, mưu mẹo để bắt những con cá từ lòng biển sâu đem lên bờ để bán, để ăn, tức là bắt chúng phải chết để phục vụ con người. Còn bây giờ, trở thành "kẻ lưới người", các ông sẽ cũng dùng sức lực, nhưng là sức mạnh của Thánh Thần, cũng lặn lội vào dòng đời đen tối, nhưng không phải để bắt người ta chết, mà để kéo người ta ra khỏi vùng nước tối tăm của tội lỗi, của cái chết, đưa họ vào vùng ánh sáng của sự sống Thiên Chúa. Sứ vụ mới không hủy bỏ nghề nghiệp cũ, nhưng thăng hoa nó lên một tầm cao mới. Từ nay, đối tượng quan tâm của các ông không còn là cá tôm, mà là những linh hồn bất tử.
Phản ứng của Si-môn và An-rê làm chúng ta kinh ngạc: "Lập tức hai ông bỏ chài lưới mà theo Người." Tại sao lại là "lập tức"? Tại sao không có một chút đắn đo, tính toán? Chắc hẳn trong ánh mắt và giọng nói của Đức Giê-su phải có một hấp lực thần thiêng mãnh liệt nào đó, một uy quyền của tình yêu khiến cho mọi sự khác trở nên tầm thường. Cái "chài lưới" kia là tài sản, là cần câu cơm, là sự an toàn, là quá khứ và hiện tại của các ông. Bỏ chài lưới là bỏ đi sự đảm bảo về kinh tế để dấn thân vào một cuộc phiêu lưu không biết ngày mai. Đây chính là sự sám hối mà Chúa vừa rao giảng: dám buông bỏ cái cũ để nắm lấy cái mới, dám buông bỏ cái hữu hạn để chọn cái vô hạn. Sự dứt khoát của hai ông là một cái tát vào sự chần chừ, do dự của chúng ta ngày hôm nay. Chúng ta thường nói: "Lạy Chúa, xin chờ con lo xong việc này, xin chờ con kiếm đủ tiền, xin chờ con già đi một chút..." Nhưng tiếng gọi của Chúa luôn là "Kairos" – là ngay bây giờ.
Đi xa hơn một chút, Chúa gặp Gia-cô-bê và Gio-an đang "vá lưới". Nếu Si-môn và An-rê đang quăng lưới – biểu tượng của hành động, của sự tấn công, thì Gia-cô-bê và Gio-an đang vá lưới – biểu tượng của sự hàn gắn, chuẩn bị, và củng cố. Cuộc đời chúng ta cũng vậy, có lúc chúng ta tung hoành ngang dọc, nhưng cũng có lúc chúng ta phải dừng lại để vá víu những lỗ hổng trong tâm hồn, trong các mối quan hệ. Chúa gọi cả những người đang quăng lưới và những người đang vá lưới. Không có trạng thái nào của con người mà Chúa không thể can thiệp. Lời gọi dành cho hai người con ông Dê-bê-đê còn đòi hỏi một sự từ bỏ quyết liệt hơn: "Các ông bỏ cha mình là ông Dê-bê-đê ở lại trên thuyền với những người làm công".
Ở đây, chúng ta thấy một cấp độ từ bỏ cao hơn. Nếu Si-môn và An-rê bỏ vật chất (chài lưới), thì Gia-cô-bê và Gio-an bỏ tình cảm ruột thịt (người cha). Trong văn hóa Do Thái, và cả văn hóa Việt Nam chúng ta, chữ Hiếu và sự gắn kết gia đình là cực kỳ quan trọng. Việc bỏ cha già lại để đi theo một vị Thầy lang thang là một hành động gây sốc. Nhưng điều này làm nổi bật tính ưu việt tuyệt đối của Nước Trời. Khi Thiên Chúa gọi, mọi tình cảm tự nhiên, dù cao quý đến đâu, cũng phải lùi lại phía sau. Chúa Giê-su không dạy con người bất hiếu, nhưng Ngài dạy chúng ta về trật tự của tình yêu. Yêu Chúa trên hết mọi sự thì mới có thể yêu gia đình một cách đúng đắn và trọn vẹn nhất. Hơn nữa, chi tiết "với những người làm công" cho thấy gia đình ông Dê-bê-đê khá giả, có cơ ngơi, có người làm thuê. Hai ông Gia-cô-bê và Gio-an không phải là những kẻ thất nghiệp đi theo Chúa để kiếm cơm, họ là những ông chủ nhỏ, có tương lai xán lạn. Họ bỏ lại không chỉ cha già mà còn bỏ lại địa vị xã hội, bỏ lại quyền lực điều hành. Họ từ bỏ vị trí của "ông chủ" để trở thành "môn đệ", trở thành người phục vụ.
Thưa anh chị em, nhìn vào hình ảnh bốn môn đệ đầu tiên, chúng ta thấy một bức tranh tuyệt đẹp về ơn gọi Kitô hữu. Chúa không chọn những người hoàn hảo, Ngài chọn những người sẵn sàng. Ngài không chọn những kẻ rảnh rỗi, Ngài chọn những người đang bận rộn. Ngài không chọn những người có lý lịch "sạch sẽ" theo kiểu thế gian, mà chọn những người có tâm hồn dám "sám hối và tin". Biển hồ Ga-li-lê hôm ấy đã chứng kiến một cuộc chuyển giao quyền lực vĩ đại: quyền lực không nằm ở sức mạnh bắt cá, mà nằm ở sức mạnh thu phục lòng người bằng tình yêu.
Vậy, sứ điệp này nói gì với chúng ta, những người đang sống trong thế kỷ 21 đầy biến động, giữa những "biển hồ" của công nghệ, của thương trường, của lo toan cơm áo gạo tiền?
Trước hết, về khía cạnh mục vụ và đời sống tâm linh, mỗi người chúng ta cần tự hỏi: "Chiếc lưới" của tôi là gì? "Chiếc thuyền" của tôi là gì? Chúng ta ai cũng có những chiếc lưới đang trói buộc mình. Đó có thể là công việc quá bận rộn khiến ta quên mất Chúa và gia đình. Đó có thể là chiếc điện thoại, mạng xã hội mà ta "quăng" vào đó hàng giờ mỗi ngày để bắt lấy những hư danh ảo ảnh. Đó có thể là những đam mê lệch lạc, những mối quan hệ bất chính, hay đơn giản là sự lười biếng, ù lì. Chúa đang đi ngang qua "bờ biển" cuộc đời chúng ta mỗi ngày, qua một bài giảng, qua một biến cố, qua một người nghèo khổ, và Ngài nói: "Hãy theo tôi". Chúng ta có dám "bỏ" không? Bỏ ở đây không nhất thiết là phải đi tu, phải bỏ việc làm. Bỏ ở đây là bỏ cái thái độ nô lệ cho vật chất, bỏ sự dính bén quá mức vào thế gian để đặt Chúa làm trọng tâm. Nếu công việc làm bạn xa Chúa, hãy sắp xếp lại ("vá lưới"). Nếu chiếc điện thoại làm bạn xa con cái, hãy đặt nó xuống ("bỏ lưới").
Thứ hai, lời mời gọi "trở thành kẻ lưới người" không chỉ dành cho các linh mục hay tu sĩ. Đây là ơn gọi của mọi Kitô hữu. Thưa các ông bố, bà mẹ, anh chị em chính là những "ngư phủ" trong đại dương gia đình mình. "Lưới người" ở đây là gì? Là kiên nhẫn lắng nghe con cái khi chúng nổi loạn, là dùng lời nói yêu thương để kéo người vợ, người chồng đang lạc lối trở về, là sống gương mẫu để đồng nghiệp nhận ra sự hiện diện của Chúa nơi công sở. Anh chị em làm nghề buôn bán, làm công nhân, làm bác sĩ, kỹ sư... đó chính là chiếc thuyền của anh chị em. Hãy biến nơi làm việc thành nơi rao giảng Tin Mừng, không phải bằng cách cầm Kinh Thánh đi đọc oang oang, mà bằng sự công chính, bằng lương tâm nghề nghiệp, bằng sự tử tế. Khi anh chị em từ chối một món lợi bất chính, anh chị em đang "bỏ lưới" để theo Chúa. Khi anh chị em giúp đỡ một người đồng nghiệp bị chèn ép, anh chị em đang "lưới người".
Hãy nhìn sâu hơn vào chi tiết "vá lưới". Có bao nhiêu gia đình hôm nay đang rách nát? Có bao nhiêu tâm hồn đang bị rách tươm bởi hận thù, tổn thương? Chúa cần những thợ "vá lưới" lành nghề. Đó là những người biết tha thứ, biết hàn gắn. Mục vụ gia đình hôm nay chính là mục vụ của sự "vá lưới". Đừng vội vứt bỏ một mối quan hệ khi nó bị rách, hãy ngồi lại, kiên nhẫn như Gia-cô-bê và Gio-an, dùng sợi dây của tình yêu và cầu nguyện để vá nó lại. Chúa thường gọi chúng ta trong lúc chúng ta đang cố gắng khắc phục những đổ vỡ. Đừng mặc cảm vì mình không hoàn hảo. Chính trong sự yếu đuối, trong những vết rách của cuộc đời, ánh sáng của Chúa mới dễ dàng xuyên qua.
Hơn nữa, lời Chúa nói "Triều Đại Thiên Chúa đã đến gần" nhắc nhở chúng ta về tính cấp bách của thời cuộc. Chúng ta đang sống trong một thế giới mà mọi giá trị dường như bị đảo lộn. Con người chạy theo vật chất và quên mất linh hồn. Nếu chúng ta, những Kitô hữu, không "sám hối và tin", không sống khác đi, thì ai sẽ là người làm chứng cho Sự Thật? Sự trì hoãn là kẻ thù của ơn thánh. Đừng đợi đến khi về hưu mới đi lễ ngày thường. Đừng đợi đến khi lâm chung mới lo sám hối. Thiên Chúa là Đấng "Hiện Tại", Ngài không sống ở thì tương lai. Ngài muốn anh chị em hạnh phúc ngay bây giờ, thánh thiện ngay bây giờ. Mỗi buổi sáng thức dậy là một lần Chúa đi ngang qua bờ biển đời ta và gọi: "Này con, hãy theo Ta".
Chúng ta cũng cần suy nghĩ về hình ảnh ông Dê-bê-đê bị bỏ lại. Có những lúc, để theo Chúa, chúng ta phải chấp nhận sự cô đơn, sự hiểu lầm từ chính những người thân yêu nhất. Có thể khi anh chị em quyết định sống trung thực, không tham nhũng, gia đình sẽ trách móc anh chị em là "dại dột", là "làm khổ vợ con". Có thể khi anh chị em dành thời gian làm việc bác ái, bạn bè sẽ cười chê là "ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng". Đó là cái giá của việc "bỏ cha lại trên thuyền". Nhưng hãy tin rằng, khi chúng ta chọn Chúa, Chúa sẽ lo cho những người chúng ta yêu thương còn tốt hơn chúng ta lo cho họ. Sự từ bỏ nào vì Nước Trời cũng sẽ được đền bù gấp trăm. Đức tin không phải là một liều thuốc an thần, đức tin là một cuộc chiến đấu, một sự giằng co liên tục giữa cái "tôi" ích kỷ và tiếng gọi thiêng liêng.
Cuối cùng, hãy nhìn vào kết quả của cuộc gặp gỡ này. Từ những ngư phủ ít học, quê mùa, họ đã trở thành những Thánh Tông Đồ, những người làm thay đổi bộ mặt thế giới. Không phải vì họ tài giỏi, mà vì họ đã dám tin và dám đi. Quyền năng của Thiên Chúa được thể hiện trọn vẹn nơi sự yếu đuối của con người. Điều này mang lại cho chúng ta một niềm hy vọng lớn lao. Dù chúng ta là ai, dù quá khứ chúng ta có đen tối thế nào, dù năng lực chúng ta có hạn chế đến đâu, chỉ cần chúng ta "lập tức" đứng lên đi theo Chúa, Ngài sẽ làm nên những điều kỳ diệu từ cuộc đời bình thường của chúng ta. Chúa không cần khả năng của bạn, Ngài cần sự sẵn sàng của bạn. Ngài sẽ biến đổi "nghề nghiệp" của bạn thành "sứ vụ", biến đổi "tham vọng" của bạn thành "khát vọng cứu rỗi", biến đổi sự "vất vả" của bạn thành "công phúc".
Thưa cộng đoàn, biển hồ Ga-li-lê vẫn còn đó, sóng vẫn vỗ, và Chúa Giê-su Vẫn đang đi dọc theo những bãi bờ của lịch sử nhân loại. Ngài đang đi qua những khu chợ ồn ào, những văn phòng lạnh lẽo, những bệnh viện đông đúc, và cả những ngôi nhà đang đóng kín cửa vì sợ hãi hay thờ ơ. Ngài dừng lại trước cửa tâm hồn mỗi người chúng ta hôm nay. Tiếng Ngài vẫn tha thiết: "Thời kỳ đã mãn... Hãy theo tôi". Đừng để tiếng sóng đời át đi tiếng Chúa. Đừng để chiếc lưới cơm áo gạo tiền quấn chặt đôi chân đức tin. Hãy can đảm như Si-môn, như An-rê, như Gia-cô-bê và Gio-an. Hãy buông bỏ những gì làm mình nặng nề. Hãy đứng lên. Hãy bước đi. Vì phía trước không chỉ là một con đường, mà là một Chân Trời Mới, nơi chúng ta không chỉ bắt được cá, mà bắt được chính Hạnh Phúc Vĩnh Cửu cho mình và cho anh chị em.
Xin Chúa ban cho chúng ta đôi tai biết lắng nghe, đôi mắt biết nhìn thấy, và một trái tim đủ can đảm để "lập tức" bỏ lại những gì cần bỏ, và giữ lại duy nhất một mình Ngài mà thôi. Amen.

Nguồn tin: Lm. Anmai, CSsR