Ngày Sa-bát tại Ca-phác-na-um hôm ấy lẽ ra phải trôi qua trong sự bình lặng, đều đặn và có phần tẻ nhạt như bao ngày Sa-bát khác. Người ta đến hội đường, nghe đọc Luật, nghe các Kinh sư giải thích những điều khoản tỉ mỉ, rồi ra về trong sự an tâm rằng mình đã chu toàn lề luật. Nhưng sự xuất hiện của Đức Giê-su Na-da-rét đã xé toạc cái bầu khí bình yên giả tạo ấy. Ngài bước vào không chỉ để đọc sách, mà để thiết lập một vương quốc mới.

Trang Tin Mừng Mác-cô hôm nay (Mc 1, 21-28) không đơn thuần là câu chuyện về một phép lạ chữa lành. Nó là cuộc đụng độ nảy lửa, là phát súng lệnh đầu tiên trong cuộc chiến giữa Vương quốc Ánh sáng của Thiên Chúa và vương quốc bóng tối của Sa-tan. Ở đó, chúng ta thấy được chân dung đích thực của Đấng Cứu Thế: Đấng có Uy Quyền tuyệt đối, không phải để cai trị, mà để giải phóng.

Để hiểu thấu đáo sứ điệp hôm nay, chúng ta cần đi sâu vào hai khía cạnh cốt lõi mà thánh sử Mác-cô muốn làm nổi bật: Uy quyền trong Lời giảng và Uy quyền trên Sự dữ.

 "Một giáo lý mới mẻ và đầy uy quyền" (Exousia)

Thánh Mác-cô ghi lại phản ứng của dân chúng: "Thiên hạ sửng sốt về lời giảng dạy của Người". Tại sao họ sửng sốt? Vì Ngài không giống các Kinh sư.

·        Sự khác biệt về phương pháp: Các kinh sư thời bấy giờ khi giảng dạy thường dựa vào truyền thống. Họ nói: "Như thầy Rabbi Hillel đã nói...", "Như tổ phụ đã dạy...". Uy tín của họ là uy tín vay mượn, dựa trên những tiền lệ và trích dẫn. Lời của họ là lời của sách vở, khô khan và nặng nề tính pháp lý.

·        Sự khác biệt về bản chất: Đức Giê-su giảng dạy "như Đấng có uy quyền". Trong nguyên ngữ Hy Lạp, từ này là exousia. Nó không chỉ là quyền lực bên ngoài (như cảnh sát có quyền bắt người), mà là quyền năng xuất phát từ chính bản thể. Đức Giê-su không cần trích dẫn ai cả, vì Ngài chính là Lời. Ngài là tác giả của Lề Luật. Khi Ngài nói, Ngài chạm đến cốt lõi của sự thật, soi rọi vào lương tâm và lay động tâm hồn người nghe. Lời của Ngài không dừng lại ở tai, mà đi thẳng vào tim. Đó là thứ uy quyền của Chân lý, thứ uy quyền khiến người ta vừa khao khát vừa sợ hãi.

Cuộc đối đầu với Thần ô uế

Trong bầu khí linh thiêng của hội đường, sự dữ lại ẩn nấp. Một người bị "thần ô uế" nhập. Chi tiết này rất đáng suy ngẫm. Tại sao ma quỷ lại dám ở trong nơi thờ phượng? Điều này cho thấy sự dữ có thể len lỏi vào những nơi thánh thiêng nhất, nấp dưới vỏ bọc của sự đạo đức bề ngoài.

·        Tiếng hét của sự sợ hãi: "Ông Giê-su Na-da-rét, chuyện chúng tôi can gì đến ông?". Đây là phản ứng tự vệ. Bóng tối luôn cảm thấy bị đe dọa khi Ánh sáng xuất hiện. Sự hiện diện của Đức Giê-su tự nó đã là một sự phán xét đối với sự dữ. Ma quỷ biết rõ số phận của mình: "Ông đến để tiêu diệt chúng tôi sao?".

·        Lời tuyên xưng méo mó: "Tôi biết ông là ai rồi: ông là Đấng Thánh của Thiên Chúa!". Một nghịch lý đau đớn: Ma quỷ là kẻ đầu tiên nhận ra căn tính của Đức Giê-su, trong khi các môn đệ và dân chúng vẫn còn mơ hồ. Ma quỷ có kiến thức thần học rất chính xác (Biết Giê-su là Đấng Thánh), nhưng kiến thức đó không cứu được nó. Biết Chúa và Yêu Chúa là hai phạm trù khác nhau. Ma quỷ biết, nhưng nó không yêu và không phục tùng.

·        Mệnh lệnh của Đức Giê-su: "Câm đi, hãy xuất khỏi người này!". Ngài không tranh luận, không thương lượng. Ngài ra lệnh. Sự im lặng mà Ngài đòi hỏi (Bí mật Messia) là cần thiết, vì Ngài không muốn lời chứng thực đến từ miệng lưỡi của cha đẻ sự gian dối. Ngài muốn con người nhận ra Ngài qua thập giá và tình yêu, chứ không phải qua sự quảng cáo của ma quỷ.

Bài Tin Mừng hôm nay mở ra một cái nhìn thần học sâu sắc về thân phận con người và ơn cứu độ.

Con người – Chiến trường của hai vương quốc

Hình ảnh người đàn ông bị quỷ ám trong hội đường là hình ảnh đại diện cho nhân loại, và cho mỗi chúng ta. Anh ta ở trong hội đường (thuộc về cộng đoàn đức tin), nhưng anh ta không hoàn toàn tự do. Anh ta bị một lực lượng khác chi phối. Chúng ta cũng vậy. Chúng ta đến nhà thờ, chúng ta mang danh Ki-tô hữu, nhưng trong sâu thẳm, có những "vùng tối" mà ánh sáng Chúa chưa chạm tới. Có những "thần ô uế" đang trú ngụ: thần của sự kiêu ngạo, thần của dục vọng, thần của sự ghen ghét, thần của tiền bạc. Chúng ta bị giằng co: một nửa muốn thuộc về Chúa, một nửa lại thỏa hiệp với thế gian. Tiếng la hét của người bị quỷ ám cũng chính là tiếng kêu gào của nhân loại đang bị nô lệ, khao khát được giải thoát nhưng lại sợ hãi sự thay đổi.

 Uy quyền Phục vụ - Cốt lõi của Tin Mừng

Sự uy quyền của Đức Giê-su làm người ta sửng sốt vì nó đi kèm với lòng thương xót. Các kinh sư dùng uy quyền để chất gánh nặng lên vai người khác, để tách biệt mình khỏi đám đông "tội lỗi". Đức Giê-su dùng uy quyền để cúi xuống, để chạm vào vết thương, để trục xuất sự dữ và trả lại phẩm giá cho con người. Uy quyền đích thực của Thiên Chúa là uy quyền của Tình Yêu. Chỉ có Tình Yêu mới đủ sức mạnh để xua đuổi sự sợ hãi và hận thù. Phép lạ trừ quỷ không chỉ là một màn trình diễn sức mạnh, mà là dấu chỉ cho thấy Nước Thiên Chúa đã đến – một vương quốc nơi con người không còn bị xiềng xích bởi tội lỗi.

Từ Lời Chúa và những suy niệm trên, chúng ta cùng nhìn lại đời sống đức tin của mình qua ba điểm nhấn mục vụ thiết thực:

. Cảnh giác với "Đạo đức hình thức" và "Ma quỷ trong Hội đường"

Câu chuyện xảy ra ngay trong hội đường, vào ngày Sa-bát. Điều này cảnh tỉnh chúng ta: Đừng tưởng rằng cứ ở trong nhà thờ, cứ đọc kinh xem lễ là đã an toàn tuyệt đối khỏi sự dữ. Ma quỷ rất tinh vi. Nó không nhất thiết phải hiện ra với hình dạng gớm ghiếc. Ngày nay, "thần ô uế" hiện hình qua những lối suy nghĩ lệch lạc ngay trong cộng đoàn:

·        Đó là sự chia rẽ, bè phái, nói xấu nhau nhân danh "bảo vệ chân lý".

·        Đó là thói giả hình, đạo đức ở môi miệng nhưng lòng dạ toan tính.

·        Đó là việc biến tôn giáo thành một công cụ để tìm kiếm danh vọng hoặc lợi ích cá nhân. Mỗi người cần tự vấn: Khi tôi đến nhà thờ, tôi mang theo tâm tình của người con tìm về Cha, hay tôi đang mang theo những "thần ô uế" của sự hận thù và dửng dưng?

. Phân biệt giữa "Biết Chúa" và "Thuộc về Chúa"

Ma quỷ biết rất rõ Đức Giê-su là ai. Ngày nay, chúng ta có thể biết rất nhiều giáo lý, thuộc làu Kinh Thánh, có bằng cấp thần học. Nhưng coi chừng, chúng ta có thể rơi vào tình trạng của ma quỷ: Biết mà không Yêu. Đức tin không phải là một mớ kiến thức để tranh luận. Đức tin là một mối tương quan.

·        Người biết Chúa nói: "Thiên Chúa là Đấng toàn năng".

·        Người thuộc về Chúa nói: "Lạy Cha, con phó thác đời con trong tay Ngài". Mục vụ giáo xứ và gia đình cần chuyển hướng từ việc chỉ dạy "chữ nghĩa" sang việc giúp các tâm hồn "gặp gỡ" Đấng Phục Sinh. Chúng ta cần những buổi cầu nguyện lắng đọng hơn là những phong trào ồn ào bề nổi.

. Tái khám phá uy quyền của người Ki-tô hữu

Khi lãnh nhận Bí tích Rửa tội, chúng ta được tham dự vào chức năng Tư tế, Ngôn sứ và Vương đế của Đức Ki-tô. Chúng ta có một uy quyền thiêng liêng. Nhưng uy quyền đó được dùng để làm gì?

·        Trong gia đình: Cha mẹ có dùng uy quyền để áp đặt, mắng nhiếc con cái, hay dùng uy quyền gương sáng để dẫn dắt con? Lời nói của cha mẹ có "uy" không, hay chỉ là những lời nói suông mà chính mình không thực hiện?

·        Trong xã hội: Người Công giáo có dám dùng "uy quyền của sự thật" để lên tiếng bênh vực người yếu thế, để từ chối những gian dối trong làm ăn, hay chúng ta cũng bị cuốn theo dòng chảy của thế tục? Chúa mời gọi chúng ta hãy để Lời Chúa thanh tẩy mình trước. Khi đời sống chúng ta thấm đẫm Tin Mừng, tự khắc lời nói và hành động của chúng ta sẽ có "uy quyền" – một sức thu hút phát xuất từ sự thánh thiện, khiến người khác phải đặt câu hỏi về Thiên Chúa.

Đức Giê-su đã đến Ca-phác-na-um không phải để làm một vị khách qua đường, mà để làm một Đấng Giải Phóng. Ngài nhìn thấy nỗi đau khổ của người bị quỷ ám và Ngài đã hành động. Hôm nay, Ngài cũng đang bước vào "Ca-phác-na-um" của lòng tôi và lòng bạn. Ngài thấy những xiềng xích vô hình đang trói buộc chúng ta. Ngài thấy nỗi sợ hãi, sự mặc cảm và những đam mê đang làm chủ chúng ta.

Đừng sợ hãi như thần ô uế kia. Hãy mở lòng ra và thưa với Ngài: "Lạy Chúa Giê-su, xin hãy dùng uy quyền của Ngài để quát mắng những bóng tối trong con. Xin hãy bảo 'Câm đi' trước những tiếng nói của hận thù và dối trá trong tâm trí con. Xin cho con không chỉ biết Ngài bằng trí khôn, mà được yêu Ngài bằng cả trái tim."

Nguyện xin Lời đầy uy quyền của Đức Ki-tô chữa lành và thánh hóa mỗi người chúng ta, để chúng ta trở thành những chứng nhân sống động cho quyền năng giải thoát của Thiên Chúa giữa thế giới hôm nay. Amen.