NẾU NGÀI MUỐN, NGÀI CÓ THỂ LÀM CHO TÔI ĐƯỢC SẠCH

Thứ năm - 15/01/2026 19:29

Kính thưa cộng đoàn phụng vụ, trong dòng chảy của Phụng vụ Lời Chúa hôm nay, chúng ta được mời gọi dừng lại, chiêm ngắm và để tâm hồn mình chạm vào một trong những trang Tin Mừng cảm động và sâu sắc nhất của thánh Mác-cô. Đó là câu chuyện về cuộc gặp gỡ định mệnh giữa Đức Giê-su và người bị bệnh phong hủi, một cuộc gặp gỡ không chỉ mang lại sự chữa lành về thể xác mà còn là một cuộc cách mạng của tình yêu thương, phá vỡ mọi rào cản của lề luật cứng nhắc và sự sợ hãi của con người. Câu chuyện ấy không chỉ dừng lại ở thời đại cách đây hai ngàn năm, nơi vùng đất Ga-li-lê đầy nắng và gió, mà còn đang sống động, đang vang vọng và mời gọi mỗi người chúng ta hôm nay nhìn lại chính căn bệnh phong hủi trong tâm hồn mình, nhìn lại thái độ của chúng ta đối với Thiên Chúa và đối với những người anh chị em xung quanh. Để hiểu thấu đáo được sức nặng của bài Tin Mừng này, chúng ta cần phải lội ngược dòng thời gian, đặt mình vào bối cảnh văn hóa và tôn giáo của người Do Thái xưa, để cảm nhận được nỗi đau tột cùng của người bệnh phong và tình yêu bao la vô bờ bến của Đấng Cứu Thế.
Trong xã hội Do Thái thời bấy giờ, bệnh phong không chỉ đơn thuần là một căn bệnh y khoa, một sự rối loạn của các tế bào da hay thần kinh. Không, nó kinh khủng hơn thế rất nhiều. Bệnh phong được xem là một hình phạt trực tiếp từ Thiên Chúa, một dấu chỉ cho thấy người mắc bệnh đã phạm một tội trọng nào đó hoặc đang gánh chịu sự nguyền rủa của trời cao. Sách Lê-vi, trong các chương 13 và 14, đã quy định vô cùng nghiêm ngặt về số phận của những người không may mắc phải căn bệnh quái ác này. Họ bị coi là "ô uế". Chữ "ô uế" ở đây không chỉ mang nghĩa bẩn thỉu về mặt vệ sinh, mà là một sự ô uế về mặt nghi lễ và tôn giáo. Người bị phong phải xé áo mình ra, để đầu trần, che râu mép và đi đến đâu cũng phải kêu lớn: "Ô uế! Ô uế!". Tiếng kêu ấy như một bản án tử hình, một lưỡi dao cứa vào lòng tự trọng, buộc họ phải tự tố cáo sự hiện diện đáng ghê tởm của mình để người khác tránh xa. Họ bị trục xuất khỏi cộng đồng, bị cấm bước vào đền thờ, bị tách lìa khỏi gia đình, vợ con, cha mẹ. Họ phải sống vất vưởng trong các hang hốc, nghĩa địa hay những vùng hoang địa cằn cỗi. Đối với người Do Thái, người phong hủi chẳng khác nào một xác chết biết đi, một thây ma di động, bị xã hội khai tử ngay khi họ còn đang thở. Nỗi đau thể xác do da thịt lở loét, ngón tay ngón chân rụng dần, khuôn mặt biến dạng, tuy đau đớn, nhưng có lẽ chẳng thấm vào đâu so với nỗi đau tinh thần. Đó là nỗi cô đơn tuyệt đối, sự tuyệt vọng cùng cực khi bị loại trừ khỏi vòng tay yêu thương của đồng loại và tưởng chừng như bị cả Thiên Chúa bỏ rơi.
Thế nhưng, trong bài Tin Mừng hôm nay, chúng ta chứng kiến một cảnh tượng chấn động. Một người phong, mang trong mình tất cả những mặc cảm, tủi nhục và sự cấm đoán của lề luật ấy, đã dám làm một điều không tưởng: anh ta đến gặp Đức Giê-su. Chúng ta hãy hình dung cảnh tượng ấy. Đáng lẽ ra, khi thấy Đức Giê-su và đám đông, anh ta phải lẩn trốn, phải chạy thật xa, hoặc ít nhất phải đứng từ đằng xa mà kêu lên cảnh báo. Nhưng không, một sức mạnh vô hình nào đó, hay đúng hơn là niềm hy vọng mong manh cuối cùng vào tin đồn về một vị ngôn sứ đầy quyền năng và lòng thương xót, đã thôi thúc anh. Anh ta đã liều mạng. Anh ta liều lĩnh bước qua lằn ranh của sự sống và cái chết, bước qua lằn ranh của sự cấm kỵ. Anh đến gần Đức Giê-su. Và hành động tiếp theo của anh mới thật sự làm chúng ta xúc động: "Anh ta quỳ xuống van xin". Cử chỉ quỳ gối là cử chỉ của sự thờ lượng, của sự khiêm nhường tột độ, của một thụ tạo ý thức được sự nhỏ bé của mình trước Đấng Toàn Năng. Anh ta không đòi hỏi, không trách móc số phận, không oán than trời đất. Anh ta chỉ thốt lên một lời cầu nguyện ngắn gọn nhưng chứa đựng cả một bầu trời đức tin: "Nếu Ngài muốn, Ngài có thể làm cho tôi được sạch".
Lời cầu nguyện này đẹp biết bao! "Nếu Ngài muốn". Anh người phong hoàn toàn tin tưởng vào quyền năng của Chúa Giê-su. Anh biết Chúa "có thể". Vấn đề duy nhất còn lại là ý muốn của Chúa. Anh phó thác hoàn toàn số phận, sự sống, và căn bệnh của mình vào thánh ý của Chúa. Anh không ép buộc Chúa phải chữa cho anh. Anh để cho Chúa quyền tự do quyết định. Đây chính là đỉnh cao của sự cầu nguyện. Trong cuộc sống đức tin của chúng ta, biết bao lần chúng ta đến với Chúa với thái độ của một "khách hàng" hay một "chủ nợ". Chúng ta xin Chúa ban cho điều này, điều kia, và nếu Chúa không ban, chúng ta giận dỗi, chúng ta nghi ngờ quyền năng của Ngài. Chúng ta thường cầu nguyện: "Lạy Chúa, xin hãy làm theo ý con", chứ ít khi dám nói: "Lạy Chúa, nếu Chúa muốn". Người phong hủi này đã dạy cho chúng ta bài học về sự phó thác tuyệt đối. Anh tin rằng quyền năng của Chúa vượt trên mọi quy luật tự nhiên, và anh cũng tin rằng lòng thương xót của Chúa lớn hơn mọi sự ô uế của anh. Anh không xin được "chữa lành" theo nghĩa y học, mà anh xin được "làm cho sạch". Được sạch nghĩa là được phục hồi phẩm giá, được trở lại làm con người, được quay về với cộng đồng, được bước vào đền thờ để ca tụng Chúa. Khát vọng của anh là khát vọng được hiệp thông, được yêu thương, chứ không chỉ là khát vọng được hết bệnh.
Đáp lại lời van xin đầy tin tưởng ấy là một phản ứng lạ lùng và tuyệt vời của Đức Giê-su. Thánh Mác-cô ghi lại: "Đức Giê-su chạnh lòng thương". Trong nguyên ngữ Hy Lạp, động từ này diễn tả một cảm xúc mãnh liệt từ tận đáy lòng, một sự quặn thắt ruột gan. Đó không phải là sự thương hại hời hợt của kẻ bề trên nhìn xuống kẻ bề dưới, mà là sự rung động của trái tim Thiên Chúa trước nỗi đau khổ của con người. Thiên Chúa không dửng dưng trước nước mắt của chúng ta. Trái tim của Đức Giê-su đã rung lên cùng nhịp đập với trái tim tan nát của người bệnh phong. Và vì chạnh lòng thương, Chúa Giê-su đã làm một hành động gây sốc cho tất cả những ai chứng kiến: "Giơ tay đụng vào anh". Chúng ta phải dừng lại ở chi tiết này thật lâu. Theo luật Mô-sê, ai chạm vào người phong thì cũng bị coi là ô uế. Người Do Thái tránh xa người phong như tránh hủi, đúng theo nghĩa đen. Nhưng Đức Giê-su đã không ngần ngại vươn tay ra. Ngài không cần chạm vào anh ta để chữa bệnh. Ngài chỉ cần phán một lời là đủ, như Ngài đã từng làm nhiều lần khác. Nhưng tại sao Ngài lại chạm vào? Bởi vì người phong này đã bao nhiêu năm rồi không được ai chạm tới? Bao nhiêu năm rồi anh ta thèm khát hơi ấm của bàn tay con người? Cái chạm của Đức Giê-su không chỉ truyền năng lực chữa lành thể xác, mà còn là cái chạm của tình yêu, của sự chấp nhận, của sự liên đới.
Khi Đức Giê-su chạm vào người phong, một sự trao đổi kỳ diệu đã diễn ra. Thay vì sự ô uế của người phong truyền sang Đức Giê-su làm Ngài ra ô uế, thì sự thánh thiện và quyền năng sự sống từ Đức Giê-su đã tuôn trào sang người bệnh, tiêu diệt mọi mầm mống bệnh tật và sự chết. Cái chạm của Chúa là cái chạm của sự hồi sinh. Ngài đã phá vỡ rào cản của sự sợ hãi và kỳ thị. Ngài tuyên bố rằng tình yêu thương mạnh hơn lề luật, lòng nhân ái cao hơn nghi thức thanh tẩy. Và cùng với cử chỉ đó là lời tuyên bố đầy uy quyền: "Tôi muốn, anh hãy được sạch!". Lời của Chúa là lời sáng tạo. Như thuở ban đầu, Thiên Chúa phán: "Hãy có ánh sáng", liền có ánh sáng. Nay Đức Giê-su phán: "Hãy được sạch", thì lập tức bệnh phong biến khỏi anh. Ý muốn của Thiên Chúa luôn là sự sống, là sự chữa lành, là hạnh phúc cho con người. Chúa "muốn" chúng ta được sạch. Chúa không bao giờ muốn con người phải chìm đắm trong đau khổ và tội lỗi. Nếu có đau khổ, thì đó là mầu nhiệm của thập giá, nhưng đích đến cuối cùng vẫn là sự phục sinh và chữa lành toàn diện.
Câu chuyện tiếp diễn với những chi tiết thoạt nghe có vẻ mâu thuẫn nhưng lại chứa đựng ý nghĩa thần học sâu xa. Sau khi chữa lành, Đức Giê-su nghiêm giọng đuổi anh đi và cấm anh không được nói với ai. Đây là điều các nhà chú giải Kinh Thánh gọi là "Bí mật Đấng Mê-si-a". Tại sao Chúa lại cấm? Có lẽ vì Chúa không muốn người ta hiểu sai về sứ mạng của Ngài. Ngài đến không phải để trở thành một lương y nổi tiếng hay một nhà làm phép lạ mua vui cho đám đông hiếu kỳ. Ngài đến để rao giảng Tin Mừng Nước Thiên Chúa và cứu chuộc con người bằng con đường Thập Giá. Sự tung hô ồn ào của đám đông có thể cản trở con đường ấy, có thể biến Ngài thành một lãnh tụ chính trị theo kiểu thế gian mong đợi. Hơn nữa, Chúa bảo anh đi trình diện tư tế và dâng lễ vật như ông Mô-sê truyền. Điều này cho thấy Đức Giê-su không đến để bãi bỏ Lề Luật, nhưng để kiện toàn nó. Ngài tôn trọng vai trò của các tư tế trong việc xác nhận sự chữa lành, để người bệnh được tái hòa nhập vào cộng đồng một cách hợp pháp. Sự chữa lành của Chúa không chỉ là vấn đề cá nhân giữa Ngài và người bệnh, mà còn mang tính xã hội và giáo hội. Anh cần được cộng đồng công nhận, anh cần được trở về nhà.
Tuy nhiên, niềm vui quá lớn đã khiến người được chữa lành không thể giữ im lặng. "Vừa đi khỏi, anh đã bắt đầu rao truyền và loan tin ấy khắp nơi". Chúng ta không thể trách anh ta. Làm sao có thể nín lặng khi vừa được tái sinh? Làm sao có thể giấu kín một ân huệ vĩ đại như thế? Anh ta trở thành một nhà truyền giáo bất đắc dĩ nhưng đầy nhiệt huyết. Tin Mừng anh loan báo không phải là lý thuyết suông, mà là kinh nghiệm xương máu của chính cuộc đời anh: "Tôi đã chết và nay tôi được sống lại nhờ người tên là Giê-su". Và hậu quả của việc loan tin này là một sự hoán đổi vị trí đầy nghịch lý: "Đến nỗi Đức Giê-su không thể công khai vào thành nào được, mà phải ở lại những nơi hoang vắng ngoài thành". Trước đây, người phong phải ở nơi hoang vắng, còn Đức Giê-su tự do đi lại trong thành. Bây giờ, người phong được sạch và vào thành, còn Đức Giê-su lại phải ra nơi hoang vắng. Đây là hình ảnh tiên báo về mầu nhiệm Thập Giá: Đức Giê-su đã gánh lấy bệnh tật và tội lỗi của chúng ta. Ngài đã trở nên "ô uế", trở nên "tội nhân" thay cho chúng ta, bị loại trừ ra khỏi thành thánh Giê-ru-sa-lem, bị treo trên thập giá ngoài thành, để chúng ta được trở nên trong sạch, được thánh hóa và được bước vào Vương quốc của Thiên Chúa. Ngài chấp nhận sự cô đơn nơi hoang địa để chúng ta được hiệp thông trong Nước Trời.
Kính thưa cộng đoàn, soi chiếu Lời Chúa vào cuộc đời chúng ta hôm nay, chúng ta nhận ra rằng, dù y học hiện đại đã đẩy lùi bệnh phong hủi thể xác, nhưng một loại bệnh phong khác vẫn đang hoành hành dữ dội, đó là bệnh phong hủi của tâm hồn, bệnh phong hủi của tội lỗi. Tội lỗi làm cho linh hồn chúng ta trở nên xấu xí, biến dạng. Tội lỗi cắt đứt mối dây liên kết giữa chúng ta với Thiên Chúa là nguồn sự sống, và dựng lên những bức tường ngăn cách giữa chúng ta với anh chị em. Sự kiêu ngạo, ghen ghét, hận thù, dâm ô, tham lam... chính là những vết lở loét đang ăn mòn lương tâm chúng ta. Có những người mang vẻ ngoài sang trọng, hào nhoáng, nhưng bên trong tâm hồn lại đang mục nát vì những toan tính xấu xa. Có những người sống giữa cộng đoàn đông đúc nhưng lòng lại cô đơn tột cùng vì tự giam mình trong ngục tù của sự ích kỷ. Đó chính là những người phong hủi thiêng liêng đang cần được chữa lành.
Chúng ta có dám bắt chước người phong trong Tin Mừng hôm nay không? Chúng ta có dám lột bỏ cái mặt nạ đạo đức giả, lột bỏ sự tự mãn để nhận ra sự thật trần trụi về tình trạng linh hồn mình? Chúng ta có dám chạy đến với Chúa Giê-su nơi Bí tích Hòa Giải, quỳ xuống và thốt lên từ đáy lòng: "Lạy Chúa, nếu Chúa muốn, Chúa có thể làm cho con được sạch"? Tòa giải tội chính là nơi cuộc gặp gỡ kỳ diệu ấy tái diễn. Nơi đó, linh mục, với tư cách là hiện thân của Đức Ki-tô (Alter Christus), sẽ không ghê tởm tội lỗi của chúng ta, nhưng sẽ nhân danh Chúa mà "chạm" vào vết thương của chúng ta bằng lời tha tội. Khi chúng ta xưng thú tội lỗi, là chúng ta đang nói: "Lạy Chúa, con ô uế, con bất xứng". Và Chúa, Đấng giàu lòng thương xót, sẽ luôn trả lời: "Cha muốn, con hãy được sạch". Không có tội lỗi nào lớn hơn lòng thương xót của Chúa. Không có vết nhơ nào mà máu Đức Ki-tô không thể tẩy rửa. Chỉ cần chúng ta có lòng tin và sự khiêm nhường như người bệnh phong kia.
Hơn thế nữa, Lời Chúa hôm nay còn mời gọi chúng ta xét lại thái độ của mình đối với những người bị gạt ra bên lề xã hội. Trong thế giới hôm nay, ai là những người phong hủi? Đó có thể là những bệnh nhân HIV/AIDS đang bị kỳ thị, những người nghèo khổ vô gia cư, những người di dân tị nạn, những người già neo đơn bị con cái bỏ rơi, hay thậm chí là một thành viên trong cộng đoàn giáo xứ, trong gia đình mà chúng ta đang tẩy chay, cô lập vì một lỗi lầm nào đó của họ. Chúng ta có "chạnh lòng thương" như Chúa Giê-su không, hay chúng ta dửng dưng, vô cảm, thậm chí còn hùa theo đám đông để ném đá, để loại trừ? Chúng ta có dám "giơ tay đụng vào" họ không? Đụng vào ở đây là một ánh mắt cảm thông, một lời hỏi thăm chân thành, một sự giúp đỡ cụ thể, một sự tha thứ bao dung. Khi chúng ta vượt qua được sự sợ hãi và định kiến để đến với những người bé mọn, hèn mọn, là chúng ta đang họa lại hình ảnh của Đức Ki-tô, Đấng đã không ngần ngại chạm vào sự khốn cùng của nhân loại để nâng nhân loại lên.
Lạy Chúa Giê-su, chúng con cảm tạ Chúa vì bài học yêu thương quá đỗi tuyệt vời hôm nay. Chúng con nhận ra mình vừa là người bệnh phong cần được chữa lành, vừa được mời gọi trở thành cánh tay nối dài của Chúa để chữa lành cho tha nhân. Xin cho chúng con luôn giữ vững niềm tin sắt đá rằng Chúa có quyền năng biến đổi mọi sự dữ thành sự lành, biến tội nhân thành thánh nhân. Xin ban cho chúng con một trái tim biết chạnh lòng thương, biết rung cảm trước nỗi đau của đồng loại, và một đôi tay dũng cảm dám vươn ra để xoa dịu, để nâng đỡ, để kết nối. Xin đừng để chúng con trở thành những kẻ xét đoán lạnh lùng, nhưng hãy biến chúng con thành sứ giả của lòng thương xót Chúa. Và mỗi khi chúng con cảm thấy tuyệt vọng vì tội lỗi, xin cho lời kinh của người phong hủi xưa vang lên trong tâm hồn chúng con: "Lạy Chúa, nếu Chúa muốn, Chúa có thể làm cho con được sạch".
Ước gì mỗi người chúng ta, sau khi được chạm vào Thánh Thể Chúa trong thánh lễ này, cũng sẽ trở nên những chứng nhân sống động, ra đi loan báo tin vui về một Thiên Chúa là Cha nhân hậu, Đấng luôn muốn và luôn làm cho con cái mình được sạch, được sống và sống dồi dào. Xin cho niềm vui được tha thứ, được chữa lành nung nấu tâm can chúng ta, khiến chúng ta không thể nín lặng, mà phải đem tình yêu ấy lan tỏa đến mọi ngõ ngách của cuộc đời, đến những nơi hoang vắng nhất của lòng người, để danh Chúa được cả sáng và Nước Chúa được trị đến. Amen.

Nguồn tin: Lm. Anmai, CSsR