UY QUYỀN CỦA ĐẤNG THÁNH VÀ SỰ GIẢI PHÓNG CON NGƯỜI

Chúng ta đang cùng nhau trở lại bầu khí của thành Ca-phác-na-um vào một buổi sáng ngày Sa-bát, cách đây tròn hai mươi thế kỷ. Hãy thử nhắm mắt lại và để cho trí tưởng tượng của đức tin dẫn lối, đưa chúng ta bước qua ngưỡng cửa của hội đường Do Thái cổ xưa ấy. Đó là một ngày thánh, ngày nghỉ ngơi, ngày con người được giải thoát khỏi những toan tính cơm áo gạo tiền để quay về đối diện với Thiên Chúa. Không khí có lẽ rất trang nghiêm, trầm mặc, phảng phất mùi hương trầm và bụi thời gian bám trên những cuộn Kinh Thánh da dê cũ kỹ. Những khuôn mặt quen thuộc của dân làng ngồi đó: những ngư phủ sạm nắng, những người nông dân chai sạn, những bà mẹ tần tảo. Họ đến hội đường như một thói quen đã ăn sâu vào máu thịt, như một nghĩa vụ thiêng liêng không thể bỏ qua. Thế nhưng, nếu nhìn sâu vào đáy mắt họ, có lẽ chúng ta sẽ bắt gặp một sự mệt mỏi mơ hồ, một nỗi khao khát chưa được gọi tên, và đâu đó là sự chán chường trước những bài giảng lặp đi lặp lại của các kinh sư – những người nắm giữ lề luật nhưng dường như đã đánh mất chìa khóa mở vào trái tim con người.

Và rồi, Đức Giê-su bước vào. Ngài không xuất hiện với kèn trống, không áo mão cân đai rực rỡ như những vị thượng tế ở Giê-ru-sa-lem. Ngài chỉ là một thợ mộc đến từ Na-da-rét, với đôi bàn tay còn vương mùi gỗ và ánh mắt chứa đựng cả một bầu trời thương cảm. Ngài lên tiếng giảng dạy. Thánh sử Mác-cô không ghi lại chi tiết nội dung Ngài đã nói gì hôm ấy, nhưng ông ghi lại một phản ứng chấn động, một cơn địa chấn tâm linh lan tỏa khắp hội đường: "Thiên hạ sửng sốt về lời giảng dạy của Người". Sự sửng sốt ấy không đến từ sự hoa mỹ của ngôn từ, cũng không đến từ những kỹ thuật hùng biện sắc sảo, mà đến từ một thực tại hoàn toàn mới mẻ mà thánh Mác-cô gọi là "uy quyền". Người giảng dạy như một Đấng có uy quyền, chứ không như các kinh sư.

Thưa anh chị em, chữ "uy quyền" ở đây, trong nguyên ngữ Hy Lạp là Exousia, mang một ý nghĩa sâu xa hơn nhiều so với khái niệm quyền lực hay chức vụ mà chúng ta thường hiểu. Các kinh sư thời bấy giờ giảng dạy bằng cách trích dẫn: "Sách này viết...", "Rabbi kia nói...", "Tổ phụ dạy rằng...". Lời của họ là lời vay mượn, lời của quá khứ, lời dựa trên những thẩm quyền bên ngoài. Họ giống như những người múc nước từ một bể chứa đã cũ, nước có thể vẫn trong nhưng đã thiếu đi sinh khí của dòng chảy. Còn Đức Giê-su, Ngài không cần vay mượn uy tín của bất kỳ ai. Lời Ngài tuôn trào từ chính bản thể của Ngài, từ mối hiệp thông trọn vẹn với Chúa Cha. Ngài không nói về chân lý, Ngài chính là Chân Lý. Ngài không chỉ đường, Ngài chính là Con Đường. Khi Ngài cất tiếng, đó không phải là tiếng vang của văn tự chết, mà là hơi thở của Thần Khí, là Lời Sáng Tạo có sức mạnh làm cho những tâm hồn khô cằn nảy lộc đâm chồi. Cái uy quyền ấy không dùng để áp đặt hay đe dọa, mà là uy quyền của Tình Yêu thấu suốt, chạm đến tận căn cốt của hữu thể con người, đánh thức những lương tâm đang ngủ mê và mời gọi sự biến đổi. Chính sự khác biệt một trời một vực giữa cái vỏ bọc tôn giáo xơ cứng của các kinh sư và sự sống sung mãn nơi Đức Giê-su đã khiến dân chúng bàng hoàng, sửng sốt.

Nhưng thưa anh chị em, ánh sáng càng rực rỡ thì bóng tối càng hiện rõ hình hài. Sự hiện diện đầy uy quyền thánh thiện của Đức Giê-su trong hội đường đã vô tình kích hoạt một cuộc đụng độ nảy lửa, không phải bằng gươm giáo, mà là cuộc chiến thiêng liêng khốc liệt. Ngay lập tức, trong hội đường, có một người bị thần ô uế nhập la lên. Chi tiết này thoạt nghe thì rùng rợn, nhưng ngẫm lại thì thật đáng sợ và đáng để chúng ta suy tư. Người bị quỷ ám ấy không phải là kẻ ngoại đạo, không phải là người đang lang thang ở những chốn ăn chơi trác táng hay những nơi ô uế theo nghĩa đen. Anh ta đang ở trong hội đường! Anh ta là một thành viên của cộng đoàn, có thể anh ta vẫn đi lễ mỗi ngày Sa-bát, vẫn nghe các kinh sư giảng dạy, vẫn thuộc lề luật. Con quỷ trong anh ta đã "ngoan ngoãn" ẩn mình, đã sống hòa bình với những bài giảng vô hồn của các kinh sư suốt bao nhiêu năm tháng. Sự dữ cảm thấy an toàn và thoải mái trong một môi trường tôn giáo hình thức, nơi mà lòng đạo đức chỉ dừng lại ở môi mép chứ không chạm đến trái tim. Nhưng hôm nay, khi Đấng Thánh của Thiên Chúa xuất hiện, khi Lời Uy Quyền vang lên, con quỷ không thể chịu đựng nổi nữa. Sự thánh thiện của Chúa như ngọn lửa thiêu đốt sự giả trá, buộc bóng tối phải lộ diện và gào thét.

Tiếng hét của thần ô uế: "Ông Giê-su Na-da-rét, chuyện chúng tôi can gì đến ông mà ông đến tiêu diệt chúng tôi?" không chỉ là tiếng kêu của một con quỷ năm xưa, mà dường như còn là tiếng vọng của cả một thế giới tục hóa ngày nay, và đôi khi, là tiếng nói thầm kín trong chính con người cũ kỹ của chúng ta. Đó là thái độ khước từ sự can thiệp của Thiên Chúa vào đời sống cá nhân. Chúng ta thường muốn khoanh vùng Thiên Chúa trong nhà thờ, trong một giờ lễ ngày Chúa Nhật. "Lạy Chúa, chuyện con làm ăn gian dối, chuyện con sống buông thả, chuyện con thù ghét người này người kia... can gì đến Chúa? Xin Chúa cứ ngự trên bàn thờ, còn cuộc đời con, xin để con tự quyết". Chúng ta sợ rằng nếu để Chúa bước vào, Chúa sẽ đảo lộn trật tự mà chúng ta đã dày công sắp đặt, Chúa sẽ "tiêu diệt" những niềm vui tội lỗi, những thói quen xấu mà chúng ta đang bám víu và coi đó là hạnh phúc. Con quỷ trong hội đường năm xưa đã nói toạc ra cái nỗi sợ hãi mà con người thường che giấu: nỗi sợ phải đối diện với Ánh sáng, nỗi sợ phải thay đổi.

Và rồi, con quỷ tung ra đòn tấn công cuối cùng bằng một lời tuyên xưng nghe có vẻ rất đạo đức: "Tôi biết ông là ai rồi: ông là Đấng Thánh của Thiên Chúa!". Thật trớ trêu thay, kẻ đầu tiên nhận ra căn tính đích thực của Đức Giê-su trong Tin Mừng Mác-cô không phải là các Tông đồ, không phải là đám đông dân chúng, mà là ma quỷ. Nó biết rất rõ, biết rất đúng về thần học. Nhưng cái "biết" của ma quỷ là một cái biết chết chóc. Nó biết Chúa là Đấng Thánh, nhưng nó không yêu mến Ngài. Nó biết sự thật, nhưng nó khước từ đi theo sự thật. Điều này cảnh tỉnh chúng ta một cách sâu sắc: Đức tin không chỉ là sự hiểu biết giáo lý. Chúng ta có thể thuộc lầu Kinh Thánh, có thể thao thao bất tuyệt về thần học, nhưng nếu con tim chúng ta không rung động, không quy phục và không yêu mến Chúa, thì cái biết ấy chẳng khác gì cái biết của ma quỷ. Ma quỷ muốn dùng cái danh xưng "Đấng Thánh" để đóng khung Đức Giê-su, để đẩy Ngài lên một bệ cao xa vời, tách biệt khỏi thế giới con người tội lỗi, hòng vô hiệu hóa sứ mạng cứu thế của Ngài.

Trước sự tấn công xảo quyệt ấy, Đức Giê-su không hề tranh luận. Ngài không đối thoại với sự dữ. Ngài quát mắng: "Câm đi, hãy xuất khỏi người này!". Một mệnh lệnh ngắn gọn, dứt khoát và đầy uy lực. "Câm đi" – hay trong nguyên ngữ là "hãy bị khóa miệng lại". Chúa muốn dập tắt những tiếng ồn ào của dối trá, của sự mê hoặc đang lũng đoạn tâm trí con người. Chúa muốn trả lại sự thinh lặng cần thiết để con người có thể nghe được tiếng lương tâm và tiếng Chúa. Và mệnh lệnh "Xuất khỏi người này" là tuyên ngôn của sự giải phóng. Chúa đến không phải để thỏa hiệp với sự dữ, mà để trục xuất nó, trả lại phẩm giá tự do cho con người.

Nhưng thưa anh chị em, sự giải thoát nào cũng có cái giá của nó. Thánh Mác-cô mô tả: "Thần ô uế lay mạnh người ấy, thét lên một tiếng, và xuất khỏi anh ta". Tại sao lại phải lay mạnh? Tại sao lại phải thét lên? Bởi vì sự dữ không bao giờ dễ dàng buông tha con mồi của nó. Khi chúng ta quyết tâm từ bỏ một tội lỗi, một đam mê lệch lạc đã ăn sâu vào xương tủy, chúng ta sẽ cảm thấy đau đớn như bị xé thịt. Đó là cơn đau của cuộc phẫu thuật tâm linh. Bỏ rượu chè, bỏ cờ bạc, chấm dứt một mối tình bất chính, hay đơn giản là từ bỏ cái tôi kiêu ngạo... tất cả đều gây ra những cơn co giật trong tâm hồn. Chúng ta giằng xé, chúng ta đau khổ, chúng ta cảm thấy như mất đi một phần sự sống. Nhưng đằng sau tiếng thét đau đớn ấy là bình minh của sự tự do. Nếu không chấp nhận cơn đau của sự dứt bỏ, chúng ta mãi mãi là nô lệ. Hình ảnh người bị quỷ ám được chữa lành là hình ảnh của mỗi người chúng ta khi dám để cho uy quyền của Đức Giê-su chạm vào những góc khuất tăm tối nhất của lòng mình.

Nhìn lại bối cảnh xã hội hôm nay, chúng ta thấy con người đang bị vây hãm bởi biết bao nhiêu "thần ô uế" kiểu mới. Không hẳn là những vụ quỷ ám rùng rợn, mà là những tà thần tinh vi hơn. Đó là thần ô uế của chủ nghĩa hưởng thụ, xúi giục chúng ta coi tiền bạc và khoái lạc là thước đo duy nhất của hạnh phúc. Đó là thần ô uế của sự dửng dưng vô cảm, khiến chúng ta nhắm mắt làm ngơ trước nỗi đau của đồng loại. Đó là thần ô uế của sự chia rẽ, ghen ghét, đang len lỏi trong các gia đình, các cộng đoàn, và thậm chí ngay trong lòng Giáo hội. Những thần ô uế này cũng đang "la lên" mỗi ngày trên các phương tiện truyền thông, trên mạng xã hội, gieo rắc những tư tưởng độc hại, những tin giả, những sự thù hận. Chúng làm cho tâm trí con người trở nên hỗn loạn, mất phương hướng, không còn phân biệt được đâu là chân, đâu là giả, đâu là thiện, đâu là ác.

Trong bối cảnh đó, Lời Chúa hôm nay là một niềm hy vọng lớn lao. Đức Giê-su vẫn đang hiện diện và giảng dạy, không phải ở Ca-phác-na-um xa xưa, mà ngay trong "hội đường" của thế giới hôm nay, và quan trọng nhất là trong "hội đường" tâm hồn của mỗi người chúng ta. Ngài vẫn đang giảng dạy với uy quyền tối thượng của Tình Yêu. Vấn đề là chúng ta có dám để cho Ngài bước vào hay không? Chúng ta có dám chấp nhận sự "sửng sốt" để rồi nhìn lại chính mình, hay chúng ta vẫn muốn tiếp tục nghe những lời ru ngủ êm tai của thế gian?

Để uy quyền của Chúa thực sự tác động và chữa lành, chúng ta cần phải tái lập sự thinh lặng. Giữa một thế giới ồn ào náo nhiệt, nơi mà sự tĩnh lặng trở thành một thứ xa xỉ, chúng ta rất dễ bị cuốn theo những tiếng la hét của thần ô uế. Chúng ta cần những phút giây thinh lặng trước Thánh Thể, thinh lặng trong giờ kinh gia đình, thinh lặng trong lương tâm để nghe được tiếng Chúa quát mắng những xáo trộn trong lòng mình: "Câm đi!". Chỉ khi những tiếng ồn của tham vọng, của lo lắng, của giận hờn lắng xuống, chúng ta mới nghe được giai điệu bình an của Thần Khí.

Hơn nữa, bài Tin Mừng cũng mời gọi chúng ta, những người Kitô hữu, hãy sống và hành động với uy quyền của con cái Chúa. Uy quyền của người Kitô hữu không phải là quyền lực thống trị, mà là sức mạnh của đời sống chứng tá. Lời nói của chúng ta sẽ chỉ có trọng lượng, sẽ chỉ làm cho người khác "sửng sốt" và tin phục khi lời nói đó đi đôi với việc làm. Nếu chúng ta là cha mẹ, hãy dạy con cái bằng uy quyền của gương sáng đức hạnh chứ không phải bằng roi vọt và áp đặt. Nếu chúng ta là những người lãnh đạo, hãy phục vụ bằng uy quyền của sự khiêm nhường. Nếu chúng ta là những người giáo dân giữa đời, hãy sống công chính, trung thực và bác ái đến mức thế gian phải đặt câu hỏi về nguồn gốc sức mạnh của chúng ta. Khi một người sống trọn vẹn Tin Mừng, người ấy toát ra một thứ uy quyền thiêng liêng khiến ma quỷ phải khiếp sợ và tháo lui.

Cuối cùng, thưa anh chị em, câu chuyện kết thúc với hình ảnh "danh tiếng Người đồn ra mọi nơi". Nhưng danh tiếng của Chúa không phải là để ca tụng suông. Danh tiếng ấy phải trở thành Tin Mừng Cứu Độ lan tỏa đến tận cùng trái đất thông qua chính cuộc đời của chúng ta. Mỗi khi chúng ta chiến thắng một cám dỗ, mỗi khi chúng ta tha thứ cho một kẻ thù, mỗi khi chúng ta chọn sự thật thay vì dối trá, là chúng ta đang làm cho danh tiếng và uy quyền của Đức Giê-su được hiển trị. Đừng sợ hãi trước sức mạnh của sự dữ. Dù bóng tối có dày đặc đến đâu, dù con quỷ có hung hãn đến mức nào, thì trước uy quyền của Đấng Thánh, chúng đều phải quy phục. Chiến thắng đã thuộc về Đức Ki-tô, và Ngài muốn chia sẻ chiến thắng ấy cho chúng ta.

Xin Chúa Giê-su, Đấng đầy uy quyền và giàu lòng thương xót, hãy bước đến và đặt tay trên từng người trong chúng ta giờ này. Xin Ngài hãy quát mắng những nỗi sợ hãi, những đam mê tội lỗi, những mặc cảm yếu hèn đang trói buộc chúng ta. Xin Ngài hãy trục xuất những "thần ô uế" của sự kiêu căng, ích kỷ ra khỏi tâm hồn, để chúng ta được trở nên những con người tự do, những đền thờ thanh sạch xứng đáng cho Ngài ngự trị. Và xin cho mỗi người chúng ta, sau khi được chữa lành, biết mang niềm vui giải phóng ấy đến cho anh chị em mình, để mọi người đều nhận biết rằng: Chỉ có Đức Giê-su Na-da-rét mới là Đấng Thánh, là Đấng duy nhất có uy quyền đem lại sự sống đời đời. Amen.