UY QUYỀN CỦA SỰ THẬT VÀ SỰ GIẢI PHÓNG CON NGƯỜI KHỎI BÓNG TỐI

Hôm nay, chúng ta cùng nhau dừng lại bên bờ hồ Ga-li-lê, để bước vào thành Ca-phác-na-um trong một ngày Sa-bát, ngày thánh thiêng của người Do Thái. Khung cảnh mà thánh Mác-cô vẽ ra trước mắt chúng ta thoạt nhìn có vẻ rất đỗi bình thường, một nhịp điệu tôn giáo quen thuộc và đều đặn. Người ta đến hội đường, nghe đọc Sách Thánh, nghe các kinh sư giải thích luật lệ, rồi ra về. Một sự bình yên, hay nói đúng hơn là một sự phẳng lặng đến mức tẻ nhạt đã bao trùm đời sống tâm linh của dân chúng nơi đây suốt bao nhiêu năm tháng. Họ đã quen với những bài giảng đầy rẫy những trích dẫn khô khan, những luật lệ trói buộc con người vào sợ hãi hơn là yêu mến, những lời nói vang lên từ bục cao nhưng chẳng hề chạm thấu được nỗi đau của phận người dưới thế. Thế nhưng, ngày Sa-bát hôm nay đã trở thành một cột mốc lịch sử, một cơn địa chấn tâm linh, khi Đức Giê-su Na-da-rét bước vào và cất tiếng.

Tin Mừng thuật lại rằng thiên hạ đã "sửng sốt" về lời giảng dạy của Người. Chúng ta cần dừng lại ở động từ "sửng sốt" này. Đó không đơn thuần là sự ngạc nhiên thích thú, mà là một cú sốc, một sự chấn động mạnh mẽ làm rung chuyển những quan niệm cũ kỹ. Tại sao họ lại phản ứng như vậy? Thánh Mác-cô giải thích ngay: "Vì Người giảng dạy như một Đấng có uy quyền, chứ không như các kinh sư". Ở đây, chúng ta chạm đến cốt lõi đầu tiên của sứ điệp hôm nay: bản chất của Uy quyền đích thực. Các kinh sư thời bấy giờ, khi giảng dạy, họ thường dựa vào thế giá của người khác. Họ sẽ nói: "Như tổ phụ này đã dạy...", "Như thầy Rabbi kia đã nói...", hay "Dựa trên truyền thống này...". Uy tín của họ là thứ uy tín vay mượn, một thứ kiến thức sách vở được chuyển tải từ thế hệ này sang thế hệ khác, nhưng đôi khi lại thiếu vắng sự sống. Lời của họ giống như tiếng vang của quá khứ, khô cứng và nặng nề tính pháp lý. Ngược lại, khi Đức Giê-su mở lời, Ngài không cần trích dẫn bất cứ ai, bởi vì chính Ngài là Lời, là Chân Lý. Sự uy quyền của Ngài – trong nguyên ngữ Hy Lạp là exousia – không phải là quyền lực áp đặt từ bên ngoài như vua chúa hay quan toà, mà là quyền năng xuất phát từ chính bản thể Thiên Chúa. Khi Ngài nói, Lời ấy đi thẳng vào tâm can, soi rọi những ngóc ngách sâu kín nhất của lương tâm, làm bừng sáng những hy vọng đã tắt và đánh thức những tâm hồn đang ngủ mê. Đó là thứ uy quyền của Đấng Tác Tạo đang nói với thụ tạo của mình, một thứ ngôn ngữ của tình yêu và sự thật không thể chối cãi.

Nhưng thưa cộng đoàn, sự xuất hiện của Ánh Sáng đích thực cũng đồng nghĩa với việc bóng tối bị vạch trần. Ngay giữa bầu khí trang nghiêm của hội đường, một sự việc kinh hoàng đã xảy ra. Một người bị thần ô uế nhập đã la lên. Chúng ta hãy suy ngẫm kỹ chi tiết này: người bị quỷ ám ấy đã ở trong hội đường từ trước. Anh ta có thể là một người hàng xóm quen thuộc, một người vẫn đi lễ mỗi ngày Sa-bát, vẫn nghe giảng, vẫn đọc kinh. Sự dữ đã ẩn nấp ngay trong nơi thánh thiêng nhất, nấp dưới vỏ bọc của sự bình thường và đạo đức bề ngoài. Điều này cho chúng ta thấy một thực tế đáng sợ rằng ma quỷ không ngần ngại bước vào nơi thờ phượng, và sự hiện diện của tôn giáo hình thức không đủ sức để xua đuổi nó. Con quỷ ấy đã ngủ yên, đã cảm thấy an toàn trong sự tẻ nhạt của các nghi lễ cũ kỹ. Nhưng khi Đức Giê-su xuất hiện, khi Uy quyền của Sự Thật vang lên, sự dữ không còn có thể ẩn mình được nữa. Nó bị tra tấn bởi sự thánh thiện của Chúa, nó quằn quại và buộc phải hét lên.

Tiếng la hét của thần ô uế mang một nội dung thần học vô cùng sâu sắc và cũng đầy nghịch lý. Nó kêu lên: "Ông Giê-su Na-da-rét, chuyện chúng tôi can gì đến ông mà ông đến tiêu diệt chúng tôi? Tôi biết ông là ai rồi: ông là Đấng Thánh của Thiên Chúa!". Một sự thật chua xót được phơi bày: Ma quỷ là kẻ đầu tiên nhận ra căn tính của Đức Giê-su, trong khi các môn đệ còn ngơ ngác và dân chúng còn mơ hồ. Ma quỷ có một kiến thức thần học cực kỳ chính xác. Nó biết rõ nhân tính của Ngài (Giê-su Na-da-rét) và thiên tính của Ngài (Đấng Thánh của Thiên Chúa). Nhưng thưa anh chị em, kiến thức ấy không cứu được nó. Biết Chúa và Yêu Chúa là hai phạm trù hoàn toàn khác nhau. Đức tin không chỉ là việc gật đầu chấp nhận những tín điều, không chỉ là thuộc lòng giáo lý hay Kinh Thánh. Ma quỷ thuộc Kinh Thánh hơn chúng ta, nó biết về Thiên Chúa rõ hơn chúng ta, nhưng nó vẫn là ma quỷ, bởi vì nó không có tình yêu và sự vâng phục. Nó biết Sự Thật, nhưng nó từ chối bước đi trong Sự Thật ấy. Đây là một lời cảnh tỉnh nghiêm khắc cho mỗi người chúng ta, những người đôi khi tự mãn về sự hiểu biết đạo lý của mình nhưng trái tim lại nguội lạnh và xa cách Thiên Chúa.

Hơn nữa, câu hỏi của ma quỷ: "Chuyện chúng tôi can gì đến ông?" hay dịch sát nghĩa hơn là "Giữa chúng tôi và ông có điểm chung gì đâu?" cho thấy bản chất của sự dữ là sự tách biệt tuyệt đối với Thiên Chúa. Ma quỷ muốn vạch ra một ranh giới: thế giới này là của chúng tôi, hội đường này là nơi chúng tôi ẩn nấp, ông đừng can thiệp vào. Đó là tiếng kêu của sự tuyệt vọng muốn bảo vệ lãnh địa của bóng tối. Sự xuất hiện của Đức Giê-su là một mối đe dọa sinh tử đối với vương quốc của Sa-tan. Ngài đến không phải để thỏa hiệp, không phải để "chung sống hòa bình" với tội lỗi, mà là để tiêu diệt sự dữ và giải phóng con người.

Trước sự khiêu khích và cả sự "tuyên xưng" đầy mưu mô ấy, Đức Giê-su đã phản ứng như thế nào? Ngài không tranh luận. Ngài không đối thoại. Ngài không cần lời làm chứng của ma quỷ. Ngài quát mắng: "Câm đi, hãy xuất khỏi người này!". Lệnh truyền "Câm đi" không chỉ là để giữ trật tự, mà là để chặn đứng sự dối trá. Chúa không muốn danh tính của Ngài được loan báo bởi miệng lưỡi ô uế, bởi kẻ cha của sự gian dối. Ngài muốn con người nhận biết Ngài qua con đường của Thập Giá, của tình yêu tự hiến, chứ không phải qua sự quảng cáo ồn ào của ma quỷ. Và rồi, với uy quyền tuyệt đối, Ngài ra lệnh cho nó phải rời bỏ nạn nhân. Thần ô uế lay mạnh người ấy, thét lên một tiếng rồi xuất khỏi. Hình ảnh "lay mạnh" và "thét lên" cho thấy sự giằng co quyết liệt. Sự dữ không bao giờ dễ dàng buông tha con mồi. Trước khi bị tống khứ, nó còn cố gây ra đau đớn, còn cố bám víu lấy con người. Nhưng trước sức mạnh của Lời Chúa, bóng tối buộc phải quy hàng. Người đàn ông được giải thoát, được trả lại phẩm giá, được trả lại sự tự do đích thực để thờ phượng Thiên Chúa.

Câu chuyện tại hội đường Ca-phác-na-um không chỉ là một sự kiện đã xảy ra cách đây hai ngàn năm, mà nó đang diễn ra ngay lúc này, trong chính tâm hồn mỗi người chúng ta và trong lòng thế giới hôm nay. Hội đường ấy chính là tâm hồn tôi và tâm hồn anh chị em. Chúng ta cũng có những ngày Sa-bát của riêng mình, chúng ta đến nhà thờ, chúng ta đọc kinh, nhưng liệu trong sâu thẳm cõi lòng, có những "vùng tối" nào mà chúng ta đang che giấu? Có những "thần ô uế" nào đang ẩn nấp dưới vỏ bọc của một người đạo đức? Đó có thể là thần ô uế của sự kiêu ngạo, khiến chúng ta luôn cho mình là đúng và coi thường người khác. Đó có thể là thần ô uế của sự ghen ghét, chia rẽ, nói xấu, gây bất hòa trong cộng đoàn. Đó có thể là thần ô uế của lòng tham lam, của dục vọng, của thói giả hình... Chúng ta để cho những "vị thần" ấy trú ngụ, và chúng ta cảm thấy yên ổn miễn là chúng không bị ai đụng tới. Nhưng khi Lời Chúa thực sự chạm đến, khi ánh sáng của Chúa soi rọi vào, những thứ ấy sẽ "giãy nảy" lên. Chúng ta sẽ cảm thấy khó chịu khi nghe một bài giảng nói thẳng về tội lỗi của mình. Chúng ta sẽ phản ứng tự vệ: "Chuyện của tôi can gì đến Chúa? Để cho tôi yên!". Đó chính là dấu hiệu của cuộc chiến thiêng liêng đang diễn ra.

Uy quyền của Đức Giê-su hôm nay mời gọi chúng ta can đảm đối diện với sự thật về chính mình. Ngài đến không phải để làm chúng ta mất mặt, nhưng để giải phóng chúng ta. Sự "tiêu diệt" mà ma quỷ lo sợ chính là sự cứu rỗi đối với con người. Chúa muốn tiêu diệt sự kiêu ngạo để ban cho chúng ta sự khiêm nhường. Ngài muốn tiêu diệt sự hận thù để gieo vào lòng chúng ta tình yêu thương. Ngài muốn trục xuất sự dối trá để chúng ta được sống trong sự thật. Nhưng để được chữa lành, chúng ta phải chấp nhận sự đau đớn của cuộc phẫu thuật thiêng liêng ấy. Chúng ta phải để Lời Chúa "quát mắng" những xu hướng xấu xa trong con người mình.

Nhìn rộng ra bối cảnh xã hội và mục vụ ngày nay, bài Tin Mừng là một lời nhắc nhở sâu sắc về sứ mạng của người Kitô hữu. Chúng ta đang sống trong một thế giới ồn ào, nơi có quá nhiều lời nói nhưng lại thiếu vắng Lời Chân Lý. Có quá nhiều "uy quyền" của tiền bạc, của chức tước, của bạo lực đang đè nặng lên con người, nhưng lại thiếu vắng uy quyền của tình thương và sự phục vụ. Người ta dễ dàng bị lôi cuốn bởi những học thuyết mới lạ, những trào lưu mê tín dị đoan, hay những lối sống buông thả, giống như dân chúng ngày xưa sửng sốt trước những điều lạ lẫm. Là những người môn đệ Chúa, chúng ta được mời gọi tham dự vào uy quyền của Thầy mình. Nhưng uy quyền đó không dùng để thống trị, mà để phục vụ và giải phóng. Cha mẹ dùng uy quyền để giáo dục con cái trong yêu thương chứ không phải áp đặt cay nghiệt. Người lãnh đạo cộng đoàn dùng uy quyền để xây dựng sự hiệp nhất chứ không phải để tạo bè phái. Mỗi người chúng ta dùng uy quyền của người con Chúa để nói "không" với sự xấu, để bênh vực những người yếu thế, và để làm chứng cho Sự Thật.

Đặc biệt, chúng ta cần cảnh giác với cơn cám dỗ "biết Chúa mà không thuộc về Chúa". Trong thời đại thông tin bùng nổ, chúng ta có thể tìm kiếm mọi thông tin về Giáo hội, về thần học chỉ bằng một cú nhấp chuột. Nhưng sự hiểu biết ấy sẽ trở nên vô nghĩa, thậm chí nguy hiểm, nếu nó không dẫn chúng ta đến một mối tương quan mật thiết với Chúa Giê-su. Ma quỷ biết Chúa, nhưng nó run sợ và lẩn trốn. Còn người môn đệ biết Chúa thì yêu mến và chạy đến với Ngài. Chúng ta hãy tự vấn: Đức tin của tôi đang dừng lại ở những thói quen tôn giáo, hay là một cuộc gặp gỡ sống động với Đấng Phục Sinh? Khi tôi rước Lễ, tôi có thực sự để Chúa Giê-su bước vào "hội đường" tâm hồn tôi và dọn dẹp những ngổn ngang trong đó không?

Lời Chúa hôm nay cũng mang lại niềm hy vọng lớn lao cho những ai đang cảm thấy mình bị trói buộc bởi những đam mê tội lỗi, những nghiện ngập hay những vết thương tâm hồn mà sức riêng con người không thể tháo gỡ. Có thể anh chị em cảm thấy mình giống như người bị quỷ ám kia, mất kiểm soát, đau khổ và tuyệt vọng. Hãy nhìn lên Đức Giê-su. Ngài có uy quyền trên mọi thế lực thần thiêng. Không có bóng tối nào mà Ánh sáng của Ngài không thể xuyên thấu. Không có xiềng xích nào mà quyền năng của Ngài không thể bẻ gãy. Chỉ cần chúng ta dám để Ngài bước vào, dám để Ngài cất tiếng, và dám tin vào tình yêu giải thoát của Ngài.

Cuối cùng, sự sửng sốt của dân chúng tại Ca-phác-na-um đã dẫn đến việc "danh tiếng Người đồn ra mọi nơi". Một khi chúng ta thực sự cảm nghiệm được quyền năng chữa lành của Chúa, chúng ta không thể giữ im lặng. Chúng ta phải trở thành những chứng nhân, loan báo cho thế giới biết rằng: Thiên Chúa không bỏ mặc con người trong nanh vuốt của sự dữ. Vương quốc của Thiên Chúa đã đến, một vương quốc của sự thật, công lý và bình an. Sự mới mẻ trong giáo lý của Đức Giê-su không bao giờ cũ, bởi vì đó là Tin Mừng của Tình Yêu Cứu Độ, một tình yêu luôn có sức mạnh làm tươi mới cuộc đời.

Nguyện xin Chúa Giê-su, Đấng đầy uy quyền và giàu lòng thương xót, ngự đến trong tâm hồn mỗi người chúng ta hôm nay. Xin Ngài hãy quát mắng những sóng gió, những xao động, và những bóng tối đang vây quanh chúng con. Xin cho lời của Ngài thanh tẩy môi miệng và trái tim chúng con, để chúng con không chỉ biết tuyên xưng Ngài là Đấng Thánh của Thiên Chúa, mà còn sống xứng đáng là những người con thánh thiện của Ngài giữa dòng đời hôm nay. Amen.