UY QUYỀN CỦA LỜI CHÂN LÝ VÀ SỨC MẠNH GIẢI THOÁT

Thưa cộng đoàn phụng vụ thân mến, hãy cùng nhau nhắm mắt lại trong giây lát và để tâm trí mình trôi ngược dòng thời gian, trở về với vùng đất Galilê đầy nắng và gió của hai ngàn năm trước, cụ thể là tại thành phố Capharnaum ven biển hồ. Hôm ấy là ngày Sabát, không khí có lẽ đang chìm trong sự tĩnh lặng thánh thiêng nhưng cũng đầy vẻ oi ả của miền duyên hải. Người ta gác lại những tấm lưới đánh cá còn vương mùi biển mặn, gác lại những lo toan cơm áo gạo tiền thường nhật để bước vào hội đường. Hội đường Do Thái nơi đó, vốn dĩ là nơi quen thuộc đến mức nhàm chán với những khuôn mặt cũ kỹ, những bài giảng kinh viện khô khan của các Kinh sư, bỗng chốc hôm nay trở nên khác lạ thường bởi sự xuất hiện của một Người Đàn Ông trẻ tuổi xuất thân từ Nazaret. Ngài bước lên bục giảng không mặc phẩm phục rườm rà, không mang theo những cuộn kinh sách dày cộm để tra cứu luật lệ từng câu từng chữ như các luật sĩ thường làm, nhưng Ngài đứng đó với đôi mắt sáng như sao mai và giọng nói vang vọng như tiếng sóng vỗ bờ hồ Tiberia. Đó là Đức Giêsu, và ngày hôm ấy, lịch sử của Capharnaum hay nói đúng hơn là lịch sử của những tâm hồn đang khao khát đã lật sang một trang mới, bởi Tin Mừng Mác-cô thuật lại rằng thiên hạ sửng sốt về lời giảng dạy của Người, vì sự sửng sốt ấy không đến từ sự hoa mỹ của ngôn từ mà đến từ một thứ sức mạnh vô hình nhưng có thật, đó là uy quyền.

Để hiểu thấu đáo được sức nặng của hai chữ "uy quyền" mà thánh Mác-cô mô tả hôm nay, chúng ta cần đi sâu vào bối cảnh văn hóa và ngôn ngữ của thời đại ấy, bởi thánh sử Mác-cô đã viết rất rõ rằng Người giảng dạy như một Đấng có uy quyền chứ không như các kinh sư. Trong văn hóa Do Thái thời bấy giờ, các Kinh sư là những người có học thức, nắm giữ chìa khóa tri thức về Lề Luật, tuy nhiên cách giảng dạy của họ hoàn toàn dựa trên truyền thống và sự trích dẫn. Khi giải thích một đoạn Kinh Thánh, họ thường rào đón rằng "như Rabbi Hillel đã nói" hay "như tổ phụ chúng ta đã dạy", nghĩa là uy tín của họ là thứ uy tín vay mượn, họ giống như những bể chứa nước lấy nước từ nguồn khác và rót lại cho dân chúng, mà đôi khi nước ấy đã cũ kỹ và đọng lại rong rêu của những luật lệ tỉ mỉ trói buộc con người. Ngược lại, từ "uy quyền" mà Mác-cô dùng cho Đức Giêsu trong nguyên gốc Hy Lạp là "Exousia", một từ được ghép bởi "Ex" nghĩa là từ, ra khỏi, và "Ousia" nghĩa là bản thể hay thực tại. Điều này hàm ý một chân lý thần học sâu sắc rằng Lời của Đức Giêsu không vay mượn từ bất kỳ ai, Lời ấy phát xuất từ chính Bản thể của Thiên Chúa, Ngài không phải là bể chứa mà Ngài là Suối Nguồn. Khi Ngài nói, đó là tiếng nói của Tác Giả cuộc đời, tiếng nói của Đấng Tạo Hóa đang phán với thụ tạo của mình, và chính vì thế Lời ấy mang sức nặng của Chân lý, đi thẳng vào tâm can, làm rung chuyển những cõi lòng chai đá nhất và có sức mạnh kiến tạo lại trật tự của sự sống.

Sự xuất hiện của uy quyền đích thực ấy ngay lập tức tạo ra một sự phản kháng, một cuộc đụng độ không thể tránh khỏi giữa ánh sáng và bóng tối, được thể hiện qua hình ảnh người bị thần ô uế nhập ngay trong hội đường. Chúng ta cần tự hỏi tại sao Tin Mừng lại dùng cụm từ "thần ô uế" mà không gọi đơn giản là quỷ, bởi trong tư duy Do Thái, sự "ô uế" đối lập hoàn toàn với sự "thánh thiện" của Thiên Chúa. Ô uế là sự hỗn mang, là sự tách biệt khỏi nguồn sống thánh thiêng, là tình trạng đổ vỡ của trật tự sáng tạo. Điều đáng chú ý và cũng đầy mỉa mai là tên quỷ này biết rất rõ Đức Giêsu, nó la lên rằng tôi biết ông là ai rồi, ông là Đấng Thánh của Thiên Chúa. Trong quan niệm cổ xưa của vùng Cận Đông, việc biết và gọi đúng tên của đối thủ là một cách để nắm quyền kiểm soát hoặc vô hiệu hóa sức mạnh của đối phương, nên tên quỷ muốn dùng tri thức thần học của nó để khống chế Đức Giêsu, muốn biến Ngài thành một phần trong cuộc chơi quyền lực của nó. Nhưng phản ứng của Đức Giêsu là một mệnh lệnh sắc bén, không có sự thương lượng, không có nghi thức trừ tà rườm rà, chỉ có mệnh lệnh tuyệt đối "Câm đi và hãy xuất khỏi người này". Đây là dấu chỉ hùng hồn cho thấy Nước Thiên Chúa đã đến, và sự thống trị của Satan đang đi đến hồi kết thúc trước quyền năng của Lời Hằng Sống.

Thưa anh chị em, câu chuyện người bị quỷ ám trong hội đường không chỉ là chuyện của ngày xưa, mà nó là hình ảnh biểu tượng sống động cho cuộc chiến thiêng liêng đang diễn ra trong mỗi người chúng ta hôm nay. Hãy để ý chi tiết người đàn ông ấy đang ở trong hội đường, anh ta vẫn đi lễ, vẫn có mặt trong cộng đoàn tôn giáo, nhưng bên trong anh ta có một thần ô uế đang trú ngụ. Điều này nhắc nhở chúng ta một sự thật đau lòng rằng ma quỷ không chỉ ở trong quán bar, vũ trường hay những nơi tội lỗi, mà nó có thể ẩn nấp ngay trong nơi thánh thiêng nhất, ngay trong tâm hồn của những người đạo đức nhất, nấp sau những lớp áo choàng của sự đạo mạo bề ngoài. Thần ô uế thời nay có thể mang tên là thần kiêu ngạo, khiến chúng ta đi lễ nhưng lòng đầy xét đoán người khác; có thể là thần tham lam, khiến chúng ta đọc kinh nhưng tâm trí chỉ toan tính lợi lộc; hay là thần dâm ô, thần ghen ghét và thần tuyệt vọng. Đặc điểm chung của các thần này là chúng rất sợ ánh sáng của Sự Thật, nên khi Đức Giêsu là Đấng là Sự Thật bước vào, chúng lập tức phản ứng dữ dội như kẻ bị quỷ ám la lên rằng chuyện chúng tôi can gì đến ông. Con người cũ trong chúng ta cũng thường la lên như vậy khi chạm trán với Lời Chúa, khi Lời Chúa bảo hãy tha thứ thì con quỷ hận thù trong ta gào lên rằng không thể tha thứ vì danh dự bị tổn thương; khi Lời Chúa bảo hãy sống trung thực thì con quỷ gian dối lại thì thầm rằng làm ăn trung thực sẽ thua thiệt. Sự giằng co, đau đớn và tiếng thét của người bị quỷ ám trong Tin Mừng chính là hình ảnh của sự đau đớn trong quá trình hoán cải của mỗi chúng ta. Để Chúa bước vào cuộc đời đồng nghĩa với việc những thói hư tật xấu, những vùng an toàn tội lỗi của chúng ta sẽ bị tiêu diệt, và thú thật đôi khi chúng ta sợ Chúa tiêu diệt tội lỗi của mình vì chúng ta đã quá yêu mến và quen thuộc với xiềng xích ấy.

Nhưng Thiên Chúa không thỏa hiệp với sự dữ, Đức Giêsu không tranh luận với con quỷ mà Ngài quát mắng nó. Tiếng quát "Câm đi" ấy không phải là sự giận dữ mất kiểm soát của một con người, mà là sự dứt khoát của Tình Yêu Thần Linh. Chúa không muốn chúng ta nghe theo tiếng thì thầm của ma quỷ nữa, Ngài muốn dập tắt những tiếng nói tiêu cực đang gặm nhấm giá trị của chúng ta. Ngài bảo câm đi với tiếng nói rằng mày là đồ vô dụng, Ngài bảo câm đi với tiếng nói rằng tội của mày không thể được tha thứ, Ngài bảo câm đi với sự tuyệt vọng đang rỉ tai rằng cuộc đời này chẳng có ý nghĩa gì. Và rồi Ngài ra lệnh hãy xuất khỏi người này, đây chính là đỉnh cao của Tin Mừng hôm nay, vì Đức Giêsu đến không phải để dạy chúng ta một mớ lý thuyết đạo đức mới, mà Ngài đến để giải phóng, để trả lại cho chúng ta phẩm giá làm con Thiên Chúa, phẩm giá mà ma quỷ và tội lỗi đã tước đoạt. Anh thanh niên bị quỷ vật mạnh một cái rồi mới được giải thoát, và chúng ta cũng vậy, sự giải thoát nào cũng có cái giá của nó. Từ bỏ một cơn nghiện, từ bỏ một mối quan hệ bất chính, từ bỏ một thói quen xấu, tất cả đều đau đớn như bị vật mạnh, nhưng sau cơn đau đó là sự bình an, là sự tự do đích thực của con cái Chúa.

Chúng ta đang sống trong một thời đại bùng nổ thông tin, nơi mỗi ngày mở mắt ra chúng ta bị tấn công bởi hàng ngàn lời nói: lời quảng cáo ngọt ngào, lời hứa hẹn của các chính trị gia, lời bình luận cay nghiệt trên mạng xã hội, và cả những lời giáo huấn sáo rỗng. Chúng ta nghe quá nhiều nhưng lại tin quá ít, chúng ta bị bội thực ngôn từ nhưng lại đói khát Chân lý. Giống như dân chúng thành Capharnaum ngày xưa chán ngấy những bài giảng lặp đi lặp lại của các kinh sư, con người ngày nay cũng đang mệt mỏi với những lời nói không đi đôi với việc làm, và chúng ta khao khát gặp được một người nói thật và sống thật. Chính trong bối cảnh đó, hình ảnh Đức Giêsu hiện lên đầy lôi cuốn, Ngài có uy quyền không phải vì Ngài nói to hay có chức vị, mà vì Lời của Ngài chạm đến nỗi đau và khát vọng sâu thẳm nhất của con người. Có bao giờ anh chị em đi lễ, nghe Lời Chúa và cảm thấy như đoạn Tin Mừng ấy đang nói về chính mình, cảm thấy như có ai đó đang đọc vị được những ngõ ngách tâm hồn mà mình giấu kín? Đó chính là lúc uy quyền của Chúa đang hoạt động, như lưỡi gươm hai sắc phân rẽ hồn và xác, vạch trần những bóng tối và mời gọi chúng ta bước ra ánh sáng.

Bài Tin Mừng kết thúc với sự thán phục của dân chúng và danh tiếng Ngài đồn ra khắp nơi, nhưng câu chuyện của Chúa Giêsu không được phép dừng lại ở đó, mà Ngài muốn tiếp tục thực thi uy quyền chữa lành ấy qua chính tôi và anh chị em hôm nay. Chúng ta, những người mang danh Kitô hữu, chúng ta có nói lời nào có uy quyền không? Uy quyền ở đây không phải là ra lệnh cho người khác, mà uy quyền của người Kitô hữu là sống những gì mình tin. Khi một người cha không say sượu, yêu thương vợ con, lời dạy bảo của ông với con cái sẽ có uy quyền; khi một người kinh doanh không gian lận, sống ngay thẳng, lời nói của họ giữa thương trường sẽ có trọng lượng; khi chúng ta dám đứng về phía người yếu thế, dám nói lên sự thật dẫu bị thua thiệt, đó là lúc chúng ta đang chia sẻ uy quyền của Đức Giêsu, uy quyền chiến thắng sự sợ hãi. Thế giới hôm nay đang có quá nhiều người bị quỷ ám theo nghĩa bóng, những người bị ám ảnh bởi quyền lực, tiền bạc, sắc đẹp ảo, những người trẻ bị trói buộc bởi ma túy, game và sự vô cảm. Họ đang chờ đợi một tiếng nói đầy yêu thương và uy quyền từ chúng ta: "Hãy đứng dậy, bạn quý giá hơn những gì bạn nghĩ", nhưng để nói được lời đó, chính chúng ta phải để Chúa Giêsu giải phóng mình trước.

Để Lời Chúa hôm nay không trôi tuột đi như nước đổ lá khoai, mỗi người chúng ta cần có những bước đi cụ thể trong đời sống tâm linh. Trước hết là việc tái khám phá Lời Chúa, vì chúng ta thường than phiền không nghe được tiếng Chúa nhưng lại hiếm khi mở lòng để lắng nghe. Mỗi ngày hãy dành một khoảng lặng, không phải để đọc kinh vẹt mà để đọc một đoạn Tin Mừng, đọc chậm rãi như đọc một bức thư tình gửi riêng cho mình, và khi một câu nào đó chạm vào tim bạn, hãy dừng lại để uy quyền của Chúa thẩm thấu vào bạn. Thứ đến là can đảm gọi tên thần ô uế của riêng mình, bởi chúng ta không thể đuổi quỷ nếu không biết tên nó. Hãy can đảm xét mình xem điều gì đang thống trị tôi: sự lười biếng, sự nóng giận hay thói ngồi lê đôi mách? Đừng biện hộ, hãy gọi tên nó và mang nó đến toà giải tội, để linh mục nhân danh Đức Giêsu nói lời "Ta tha tội cho con", đó chính là lúc quyền lực của sự dữ bị bẻ gãy hoàn toàn. Cuối cùng, hãy sử dụng lời nói để xây dựng và chữa lành, bởi chúng ta được mời gọi trở thành khí cụ bình an chứ không phải kẻ gieo rắc sự sát thương. Hãy cố gắng kiềm chế những lời chỉ trích, chê bai, thay vào đó là những lời khích lệ, an ủi và tha thứ, vì một lời nói tử tế có thể xua tan bóng tối trong lòng người khác, và đó là cách cụ thể nhất để chúng ta thực thi uy quyền của yêu thương giữa đời thường.

Lạy Chúa Giêsu, xưa Chúa đã bước vào hội đường Capharnaum và làm cho mọi người sửng sốt vì uy quyền của Ngài, hôm nay xin Chúa cũng bước vào hội đường là tâm hồn chúng con. Xin nhìn đến những ngổn ngang, những bóng tối, những thần ô uế đang làm chủ chúng con, xin hãy quát mắng chúng, xin hãy đuổi chúng đi để trả lại cho tâm hồn chúng con sự bình an và trong sạch nguyên tuyền. Xin cho Lời Chúa trở thành sức mạnh nương tựa của chúng con, để giữa một thế giới đầy những lời giả dối và mời mọc hư ảo, chúng con vẫn nhận ra tiếng Chúa là Chân Lý duy nhất đáng để đi theo. Và xin cho chúng con, sau khi được Chúa chữa lành, cũng biết dùng đời sống mình để loan báo tin vui giải phóng cho anh chị em chung quanh, để danh tiếng của Tình Yêu Chúa được đồn ra mọi nơi, không chỉ ở miền Galilê xưa mà ngay trong gia đình, khu xóm và môi trường chúng con đang sống. Chúng con cầu xin, nhờ lời chuyển cầu của Mẹ Hằng Cứu Giúp, Đấng luôn dẫn đưa chúng con đến với Nguồn Ơn Cứu Chuộc chứa chan. Amen.