BÀI GIẢNG VỀ HIẾN CHƯƠNG NƯỚC TRỜI: TIẾNG GỌI CỦA HẠNH PHÚC VĨNH CỬU

Thứ bảy - 31/01/2026 20:17

Mở đầu cho hành trình tâm linh này, chúng ta hãy hình ảnh hóa một khung cảnh hùng vĩ nơi triền núi, nơi mà đám đông dân chúng đang khao khát tìm kiếm một ý nghĩa mới cho cuộc đời, và Đức Giê-su, với tư cách là vị Thầy tối cao, đã ngồi xuống để bắt đầu một kỷ nguyên mới của ân sủng. Ngài không đưa ra những luật lệ khắt khe bằng đá tảng như thời Mô-sê, nhưng Ngài viết lên trái tim con người một bản hiến chương của tình yêu, được gọi là Tám Mối Phúc. Đây không chỉ là những lời an ủi suông, mà là một cuộc cách mạng về giá trị, đảo ngược hoàn toàn những quan niệm thông thường của thế gian về hạnh phúc và thành công. Khi chúng ta bước vào thế giới của các mối phúc, chúng ta đang bước vào chính trái tim của Thiên Chúa, nơi mà sự nghèo khó trở thành giàu sang, sự sầu khổ biến thành niềm vui và sự yếu đuối lại chính là sức mạnh phi thường.
Mối phúc đầu tiên, "Phúc thay ai có tâm hồn nghèo khó", chính là viên đá góc tường cho toàn bộ tòa nhà tâm linh mà Đức Giê-su muốn xây dựng. Nghèo khó ở đây không đơn thuần là sự thiếu thốn về vật chất, mà là một thái độ nội tâm: sự trống rỗng hoàn toàn trước mặt Thiên Chúa để Ngài có thể lấp đầy bằng chính Ngài. Một người có tâm hồn nghèo khó là người nhận ra rằng mình không sở hữu gì cả, ngay cả hơi thở hay sự sống của chính mình, tất cả đều là quà tặng. Khi chúng ta buông bỏ sự tự phụ, cái tôi kiêu hãnh và nhu cầu kiểm soát mọi thứ, chúng ta mở ra một không gian cho Nước Trời ngự trị. Nước Trời không phải là một phần thưởng ở tương lai xa xôi, mà là một thực tại hiện hữu ngay lúc này cho những ai biết đặt trọn niềm tin vào Thiên Chúa thay vì cậy dựa vào tiền tài hay quyền lực của bản thân.
Tiếp nối sự nghèo khó là tinh thần của những người hiền lành, những người sẽ được Đất Hứa làm gia nghiệp. Sự hiền lành trong Tin Mừng không phải là sự nhu nhược hay thiếu quyết đoán, mà là sức mạnh được kiểm soát bởi tình yêu. Đó là khả năng giữ được sự bình an nội tâm giữa những cơn bão của sự thù hận và bạo lực. Người hiền lành là người không dùng ác báo ác, nhưng lấy thiện thắng ác, noi gương chính Đức Giê-su, Đấng hiền hậu và khiêm nhường trong lòng. Đất Hứa mà họ nhận được không phải là những dải đất địa lý tranh chấp, mà là sự tự do đích thực trong tâm hồn và sự hòa hợp với toàn thể tạo hóa, nơi mà vũ khí của họ là sự dịu dàng và lòng kiên nhẫn vô biên.
Thật lạ lùng khi Chúa nói "Phúc thay ai sầu khổ", bởi lẽ ai trong chúng ta cũng muốn chạy trốn nỗi đau. Nhưng sự sầu khổ mà Chúa Giê-su nhắc đến là một nỗi đau mang tính cứu độ. Đó là nỗi đau khi thấy thế giới đầy rẫy bất công, nỗi đau khi thấy tội lỗi chia cắt con người với Thiên Chúa, và nỗi đau của sự sám hối chân thành. Khi chúng ta dám đối diện với nỗi đau và mang nó đến trước nhan Ngài, chúng ta mới kinh qua được sự ủi an đích thực của Thánh Thần. Sự ủi an này không xóa đi vết sẹo, nhưng biến vết sẹo thành một dấu chỉ của chiến thắng và sự cảm thông. Những người biết khóc với người đang khóc và đau với nỗi đau của nhân loại sẽ thấy Thiên Chúa ở gần họ hơn bao giờ hết, vì Ngài là Đấng luôn đứng về phía những tâm hồn tan nát.
Khao khát nên người công chính là một cơn đói khát thiêng liêng, mạnh mẽ hơn cả nhu cầu sinh lý thông thường. Đây là mối phúc dành cho những người không bao giờ hài lòng với sự tầm thường của bản thân hay sự băng hoại của xã hội. Họ khao khát nhìn thấy ý muốn của Thiên Chúa được thực hiện dưới đất cũng như trên trời. Sự công chính ở đây chính là sự công chính của tình yêu, là sự thiết lập lại trật tự mà Thiên Chúa mong muốn. Thiên Chúa hứa sẽ cho họ được thỏa lòng, không phải bằng sự no nê giả tạo của thế gian, mà bằng sự hiệp thông trọn vẹn với nguồn mạch của mọi sự thiện hảo. Khi một người tìm kiếm Nước Thiên Chúa và sự công chính của Ngài trước tiên, mọi thứ khác sẽ được ban thêm cho họ trong sự dư dật của ân sủng.
Lòng xót thương là nhịp đập của Tin Mừng, và "Phúc thay ai xót thương người" là lời mời gọi chúng ta trở nên giống Thiên Chúa nhất. Chúng ta chỉ thực sự nhận được lòng xót thương khi chúng ta biết trao ban nó cho người khác. Đây là một vòng tuần hoàn của tình yêu: chúng ta tha thứ vì đã được tha thứ, chúng ta bao dung vì đã được bao dung. Lòng xót thương không phải là sự thương hại từ trên cao nhìn xuống, mà là sự thấu cảm, là khả năng mang lấy gánh nặng của người anh em trên vai mình. Trong một thế giới đầy dẫy sự xét đoán và loại trừ, người biết xót thương trở thành những ốc đảo xanh tươi, nơi mà tình yêu của Chúa được hiện hóa một cách cụ thể và sống động nhất thông qua những hành động tử tế nhỏ bé.
Để nhìn thấy Thiên Chúa, tâm hồn phải trong sạch. Sự trong sạch không chỉ dừng lại ở phương diện luân lý tính dục, mà là sự thống nhất trong trái tim — một tâm hồn không bị chia cắt bởi những mục đích tư lợi hay sự giả hình. "Phúc thay ai có tâm hồn trong sạch" vì họ có đôi mắt đức tin sáng ngời để nhận ra sự hiện diện của Chúa trong mọi sự, trong mọi người và trong từng biến cố cuộc đời. Khi trái tim không còn vẩn đục bởi những tham vọng đen tối, nó trở thành một tấm gương phản chiếu vinh quang Thiên Chúa. Nhìn thấy Thiên Chúa không phải là một thị kiến xa vời, mà là sự nhận biết sâu sắc rằng Ngài đang đồng hành, đang yêu thương và đang biến đổi chúng ta mỗi ngày từ bên trong.
Hòa bình không chỉ là sự vắng bóng chiến tranh, mà là hoa trái của sự công chính và tình yêu. "Phúc thay ai xây dựng hòa bình" vì họ cộng tác trực tiếp vào công trình sáng tạo và cứu chuộc của Thiên Chúa. Người xây dựng hòa bình là người biết bắc cầu thay vì xây tường, biết đối thoại thay vì đối đầu, và biết tìm kiếm những điểm chung để hàn gắn những rạn nứt. Họ được gọi là "con Thiên Chúa" vì họ mang trong mình dòng máu của Vua Hòa Bình. Đây là một sứ mạng đầy gian khổ, đòi hỏi sự hy sinh cái tôi và sự sẵn lòng bị hiểu lầm, nhưng phần thưởng là một sự bình an mà thế gian không thể ban tặng cũng như không thể tước đoạt.
Cuối cùng, đỉnh cao của các mối phúc là sự bách hại vì sống công chính và vì danh Đức Giê-su. Đây là một thực tế phũ phàng nhưng lại chứa đựng niềm hy vọng lớn lao nhất. Thế gian thường khước từ ánh sáng vì ánh sáng làm lộ ra những việc làm đen tối của nó. Khi chúng ta sống theo các mối phúc, chúng ta sẽ trở nên "lội ngược dòng" và chắc chắn sẽ gặp phải sự phản kháng, sỉ vả hay vu khống. Tuy nhiên, Chúa Giê-su bảo chúng ta hãy "vui mừng hớn hở". Tại sao? Vì sự bách hại là bằng chứng cho thấy chúng ta thuộc về Ngài, chúng ta đang đi đúng con đường mà Ngài đã đi. Phần thưởng ở trên trời không phải là một sự đền bù sau này, mà là sự kết hợp mật thiết với Chúa Kitô ngay trong đau khổ, một niềm vui siêu nhiên mà không một áp lực trần gian nào có thể dập tắt được.
Tám Mối Phúc Thật không phải là những bậc thang để chúng ta leo lên bằng nỗ lực của riêng mình, mà là những hồng ân để chúng ta đón nhận và để cho chúng biến đổi cuộc đời. Mỗi mối phúc là một nét vẽ phác họa nên khuôn mặt của Chúa Giê-su, và khi chúng ta sống theo những lời này, chúng ta đang dần trở nên những bản sao sống động của Ngài giữa thế gian. Chúng ta được gọi để trở thành muối cho đời và ánh sáng cho trần gian thông qua chính nếp sống hiền lành, xót thương và xây dựng hòa bình. Đây là một hành trình dài của cả một đời người, đòi hỏi chúng ta phải không ngừng quay trở lại núi Bài Giảng để lắng nghe tiếng nói của Thầy, để được Ngài nhắc nhở về phẩm giá cao quý của mình là con cái Chúa.
Hãy tưởng tượng một thế giới nơi mọi người đều cố gắng sống theo tinh thần nghèo khó, không tham lam chiếm hữu; một thế giới nơi sự hiền lành thay thế cho súng đạn và lòng xót thương chữa lành những vết thương của quá khứ. Đó không phải là một giấc mơ không tưởng, mà là mục tiêu của Nước Trời. Mỗi hành động nhỏ bé của chúng ta khi sống theo các mối phúc đều góp phần kéo trời xuống đất và đưa đất lên trời. Đừng sợ hãi trước những tiêu chuẩn cao cả này, vì chính Đấng ban ra những lời này cũng là Đấng ban sức mạnh để chúng ta thực hiện chúng. Ngài không đòi hỏi chúng ta phải hoàn hảo ngay lập tức, nhưng Ngài mời gọi chúng ta hãy bắt đầu bước đi với một trái tim khao khát và một niềm tin kiên vững vào tình yêu của Ngài.
Khi kết thúc bài giảng trên núi, Đức Giê-su không để lại một bản tóm tắt lý thuyết, mà Ngài để lại một sự lựa chọn. Sống theo các mối phúc là chọn con đường hẹp, con đường của sự tự hủy để được phục sinh. Đó là con đường dẫn đến sự hạnh phúc đích thực, một thứ hạnh phúc không phụ thuộc vào hoàn cảnh bên ngoài mà bắt nguồn từ sự hiện diện của Thiên Chúa trong tâm hồn. Chúng ta hãy cầu xin cho mình có được sự can đảm để sống khác biệt, để dám "vui mừng hớn hở" ngay cả khi đối diện với thử thách, vì chúng ta biết rằng quê hương thật sự của chúng ta là ở trên trời, nơi mà mọi giọt lệ sẽ được lau sạch và mọi nỗi đau sẽ trở thành khúc ca khải hoàn.
Lạy Chúa Giê-su, xin giúp chúng con không chỉ nghe những lời này bằng tai, nhưng biết ấp ủ chúng trong lòng và thể hiện chúng qua từng nhịp sống của mình. Xin cho chúng con biết yêu sự nghèo khó của mình để được giàu có nơi Chúa, biết yêu nỗi sầu khổ của mình để được Chúa ủi an, và biết yêu những kẻ thù ghét mình để được trở nên con cái thật sự của Cha trên trời. Ước chi cuộc đời của mỗi người chúng ta trở thành một bài giảng sống động về Tám Mối Phúc, để qua chúng con, thế giới nhận ra rằng Thiên Chúa vẫn đang yêu thương và mời gọi mọi người bước vào bàn tiệc hạnh phúc vĩnh cửu của Ngài. Amen.

Nguồn tin: Lm. Anmai, CSsR