CON THUYỀN TRONG ĐÊM VÀ GIẤC NGỦ CỦA ĐẤNG TOÀN NĂNG

Thứ bảy - 31/01/2026 20:44

Khi bóng chiều tà dần buông trên mặt hồ Galilê, nhuộm đỏ những gợn sóng lăn tăn và kéo theo sự im lìm của một ngày tàn, một mệnh lệnh lạ lùng từ môi miệng Đức Giêsu vang lên: "Chúng ta hãy sang bờ bên kia". Đây không chỉ đơn thuần là một cuộc di chuyển địa lý, một sự thay đổi vị trí từ bờ này sang bờ nọ để nghỉ ngơi sau một ngày mệt mỏi. Trong cái nhìn của đức tin, đó là một cuộc khởi hành mang tính định mệnh, một hành trình tâm linh đưa con người từ cõi an toàn của những gì quen thuộc sang cõi mạo hiểm của sự vô định, nơi niềm tin chỉ còn biết bám víu vào duy nhất một Đấng. Đức Giêsu chọn lúc chiều xuống — cái khoảnh khắc mà thị giác con người bắt đầu bị hạn chế, khi những điểm tựa của thế giới hữu hình mờ dần — để bắt đầu bài học vĩ đại nhất về lòng tín thác.
Con thuyền ấy, vốn mới chỉ vài giờ trước còn là một tòa giảng uy nghiêm giữa ban ngày, nơi Ngài ngồi để gieo vãi những hạt giống dụ ngôn vào lòng đám đông, giờ đây đột ngột biến thành một sàn đấu sinh tử. Có một sự tương phản đầy khắc nghiệt ở đây: giữa những lời giảng dạy ngọt ngào về Nước Trời và thực tại phũ phàng của cơn bão tố đang chực chờ nuốt chửng mọi thứ. Chúng ta, những người theo Chúa, thường rất hào hứng khi được ngồi trên thuyền lúc trời quang mây tạnh để nghe Ngài giảng về tình thương. Chúng ta yêu một Thiên Chúa của sự ủi an, của những phép lạ hóa bánh ra nhiều, của những lời chúc phúc ấm êm. Nhưng khi Ngài ra lệnh chèo thuyền vào bóng tối, lòng chúng ta bắt đầu run rẩy. Chúa chọn bóng đêm để dạy chúng ta rằng, ánh sáng của đức tin không phải là thứ để nhìn thấy con đường trước mắt, mà là thứ để nhìn thấy Ngài ngay cả khi mắt trần không còn thấy gì cả.
Hồ Galilê không chỉ là một thực thể địa lý, nó là một biểu tượng của lòng chảo cuộc đời. Nằm thấp hơn mực nước biển hàng trăm mét, nó là nơi tích tụ của những luồng khí nóng lạnh giao thoa, tạo nên những trận cuồng phong ập đến bất ngờ như những kẻ trộm đêm. Cuộc đời mỗi chúng ta cũng chính là một lòng chảo như thế. Có những ngày mặt hồ phẳng lặng như gương, ta ngỡ tưởng mình đã làm chủ được vận mệnh, đã sắp xếp ổn thỏa mọi ngăn kéo của cuộc sống. Nhưng sóng gió cuộc đời không bao giờ xin phép trước khi ập tới. Nó không gõ cửa hỏi xem bạn đã sẵn sàng chưa. Nó ập đến khi bạn vừa mất đi một người thân, khi công việc làm ăn đổ vỡ, khi một cơn bệnh quái ác gõ cửa, hay khi những rạn nứt âm thầm trong gia đình bỗng chốc vỡ tan thành những mảnh nhọn. Sóng gió đến khi chúng ta mệt mỏi nhất, khi bao nhiêu dự tính tốt đẹp vừa mới được nhen nhóm.
Hãy nhìn vào những người trên thuyền hôm ấy. Họ không phải là những kẻ lãng tử xa lạ với biển khơi. Phêrô, Anrê, Giacôbê và Gioan là những ngư phủ thiện nghệ, những người đã lớn lên cùng mùi mặn của biển và sự dữ dội của những con sóng. Họ biết cách đọc hướng gió, biết cách giữ thăng bằng cho con thuyền, biết cách tát nước khi thuyền đầy. Thế nhưng, trong đêm kinh hoàng này, tất cả kinh nghiệm dày dạn, tất cả sức mạnh cơ bắp và kỹ năng nghề nghiệp đều trở nên vô dụng trước sự cuồng nộ của thiên nhiên. Đây là bài học đắng cay nhưng cần thiết: Có những thời điểm trong đời, "cái tôi" chuyên nghiệp của chúng ta phải sụp đổ. Khi sức người đi đến tận cùng của sự bất lực, khi những phương thức giải quyết trần thế đều phá sản, đó chính là lúc đức tin bị đẩy vào một cuộc sát hạch tàn khốc. Chúng ta thường chỉ thực sự tìm Chúa khi thấy mình không còn gì để bám víu.
Và giữa lúc đất trời như muốn nổ tung, giữa lúc nước tràn đầy thuyền và cái chết đang lảng vảng trên từng ngọn sóng, Đức Giêsu làm gì? Ngài ngủ. Một hình ảnh gây sốc, một sự phi lý đến tận cùng của lý trí con người. Ngài không ngủ ở một nơi an toàn hay êm ái, Ngài ngủ ở đuôi thuyền — nơi chịu tác động mạnh nhất của những cú xô từ sóng dữ, nơi nước có thể tạt vào mặt bất cứ lúc nào. Ngài ngủ trên một cái gối. Chi tiết "cái gối" cho thấy một sự chuẩn bị cho một giấc ngủ sâu, một sự chủ động nghỉ ngơi giữa cơn loạn lạc. Giấc ngủ ấy không phải là sự vô cảm, cũng không phải là kết quả của một cơn mệt mỏi thể xác thuần túy. Đó là sự bình an tuyệt đối của Đấng là Cội Nguồn của sự sống. Ngài ngủ vì Ngài biết rõ ai là chủ nhân thực sự của biển cả. Ngài ngủ vì trong Ngài, bão tố không có quyền lực gì.
Nhưng đối với các môn đệ, giấc ngủ ấy là một sự sỉ nhục. Làm sao Ngài có thể ngủ khi họ đang chết? Lời trách móc "Thầy ơi, chúng ta chết đến nơi rồi mà Thầy chẳng lo gì sao?" không chỉ là một tiếng kêu cứu, mà là một lời buộc tội. Đó là tiếng kêu của nhân loại qua mọi thời đại. Chúng ta trách Chúa thinh lặng trước những trại tập trung phát xít, trước những trận động đất quét sạch hàng ngàn sinh mạng, trước nỗi đau của những đứa trẻ vô tội. Chúng ta trách Chúa "ngủ" khi chúng ta cầu nguyện mãi mà bệnh tình không thuyên giảm, khi chúng ta sống tử tế mà vẫn gặp tai ương. Chúng ta không chịu nổi một Thiên Chúa không hành động theo lịch trình của chúng ta. Chúng ta muốn một vị thần phải tỉnh thức để phục vụ nhu cầu an toàn của mình, chứ không phải một vị Thiên Chúa mời gọi chúng ta chia sẻ sự bình an của Ngài ngay giữa bão tố.
Thế nhưng, hãy nhìn kỹ vào chiếc gối ấy một lần nữa. Đó là chiếc gối của sự tín thác trẻ thơ trong lòng Chúa Cha. Giấc ngủ của Đức Giêsu chính là một "bài giảng không lời" hùng hồn hơn mọi dụ ngôn. Ngài dạy rằng bão tố bên ngoài dù có gào thét hung bạo đến đâu cũng không đáng sợ bằng cơn bão của sự hoảng loạn bên trong tâm hồn. Các môn đệ sợ hãi không phải vì sóng lớn, mà vì họ đã mất đi sự kết nối với Đấng đang hiện diện ngay bên cạnh. Họ nhìn vào sóng gió và thấy mình nhỏ bé, họ nhìn vào cái chết và thấy mình vô vọng, họ quên mất rằng con thuyền có Đấng Tạo Hóa trên đó thì không thể nào chìm được. Đức tin không phải là một loại bảo hiểm để chúng ta không bao giờ gặp nạn; đức tin là khả năng nhận ra Chúa vẫn đang cầm lái ngay cả khi Ngài dường như đang im hơi lặng tiếng.
Khi được đánh thức, Đức Giêsu không vội vàng trấn an các môn đệ bằng những lời vỗ về mềm yếu. Ngài đứng dậy, uy nghi giữa màn đêm, và làm một việc mà chỉ Thiên Chúa mới có quyền làm: Ngài quát bảo gió và biển "Im đi! Câm đi!". Ngay lập tức, một sự thinh lặng kinh hoàng bao trùm lấy mặt hồ. Biển lặng như tờ, gió ngừng bặt như một đứa trẻ bị mắng. Nhưng ngay sau đó, Ngài quay sang trách các môn đệ: "Tại sao anh em sợ? Anh em không có lòng tin sao?". Câu hỏi này xé toạc lớp vỏ bọc của sự sợ hãi. Chúa không trách họ vì đã đánh thức Ngài, Ngài trách họ vì họ sợ "cái chết" hơn là tin vào "Sự Sống" đang ở cùng họ. Tin không phải là tin rằng Chúa sẽ làm phép lạ theo đơn đặt hàng của ta, mà là tin rằng dù con thuyền có vỡ tan, chúng ta vẫn nằm trong vòng tay Ngài.
Chúa Giêsu không bao giờ đứng trên bờ để hô hào chúng ta vượt biển. Ngài đã nhảy vào thuyền, Ngài đã cùng ướt sũng với các môn đệ, cùng chịu đựng sự tròng trành, cùng hít thở bầu không khí nồng nặc mùi biển dữ. Ngài là Emmanuel — Thiên Chúa ở cùng chúng ta — không phải chỉ trong những ngày nắng đẹp ở đền thờ, mà là trong những đêm tối tăm nhất của cuộc đời. Quyền năng làm cho biển lặng gió yên chỉ là một minh chứng cho thấy Ngài là chủ tể của vạn vật, nhưng sự hiện diện thầm lặng của Ngài trên thuyền mới là cốt lõi của tình yêu. Ngài chấp nhận để mình bị "đánh thức" bởi tiếng kêu đau khổ của chúng ta, nhưng Ngài cũng mong muốn chúng ta bị "đánh thức" khỏi giấc ngủ của sự cứng lòng và thiếu tin cậy.
Vượt qua "bờ bên kia" luôn là một hành trình đầy rủi ro. Bờ bên kia của sự tha thứ cho một kẻ đã làm tổn thương mình sâu sắc; bờ bên kia của việc từ bỏ một sự nghiệp đầy hứa hẹn để dấn thân vào một ơn gọi bấp bênh; bờ bên kia của việc giữ vững đức tin trong một môi trường thế tục hóa. Có Chúa trong đời mình không có nghĩa là chúng ta sẽ được hưởng một đặc quyền miễn trừ đau khổ. Ngược lại, đôi khi có Chúa trong thuyền, chúng ta lại gặp bão tố nhiều hơn vì sự ác không bao giờ để yên cho những ai đang tiến về phía ánh sáng. Tuy nhiên, sự khác biệt nằm ở chỗ: những người không có Chúa sẽ bị bão tố nghiền nát, còn người có Chúa sẽ được bão tố tôi luyện để trở thành những chứng nhân dày dạn. Sau đêm ấy, các môn đệ đã không còn như trước. Họ không chỉ biết một Thầy Giêsu hay làm phép lạ, họ bắt đầu tôn thờ một Thiên Chúa uy quyền mà cả thiên nhiên cũng phải cúi đầu.
Tin mừng này dành cho bạn, người đang cảm thấy con thuyền đời mình chòng chành giữa những con sóng của cơm áo gạo tiền, của cô đơn, của sự phản bội hay của những mặc cảm tội lỗi. Bạn có thấy Chúa đang ngủ trong đời bạn không? Đừng vội nản lòng. Đừng vội buông tay chèo trong sự tuyệt vọng. Hãy thử một lần thay đổi cái nhìn: thay vì nhìn vào sóng gió mà than thở với Chúa, hãy nhìn vào Chúa mà ra lệnh cho sóng gió phải im đi trong lòng mình. Nếu Đấng Toàn Năng có thể bình nhiên ngủ giữa cơn bão, thì tại sao bạn lại phải thức trắng đêm để lo lắng về những điều mà Ngài đã nắm giữ trong tay?
Chúa không hứa một hành trình êm ả, không một lời hứa nào trong Tin Mừng nói rằng theo Ngài sẽ được giàu sang hay gặp toàn điều may mắn theo cách thế gian hiểu. Nhưng Ngài hứa một điều chắc chắn: chúng ta sẽ qua được bờ bên kia. Con thuyền đời bạn có thể cũ kỹ, có thể rách nát, có thể đầy những vết sẹo của thời gian, nhưng nếu có Đức Giêsu ngồi ở đuôi thuyền, nó sẽ không bao giờ bị nhấn chìm bởi hư vô. Hãy dám tin vào quyền năng của Ngài. Hãy dám để Ngài nghỉ ngơi trong lòng bạn bằng một sự phó thác tuyệt đối. Và rồi, khi ánh bình minh của ngày mới ló rạng phía bờ bên kia, bạn sẽ nhận ra rằng những cơn bão vừa qua không phải để tiêu diệt bạn, mà để cho bạn thấy vinh quang của Ngài lớn lao đến dường nào.

Nguồn tin: Lm. Anmai, CSsR