ÁNH SÁNG GIAO DUYÊN GIỮA CỰU ƯỚC VÀ TÂN ƯỚC

Thứ hai - 02/02/2026 19:53

Hôm nay, Phụng vụ Giáo hội dẫn đưa chúng ta bước vào một khung cảnh linh thiêng và mầu nhiệm, nơi thời gian và vĩnh cửu giao hòa, nơi Cựu Ước và Tân Ước gặp gỡ nhau trong một cái chạm tay đầy xúc động. Đó là biến cố Đức Maria và Thánh Giuse dâng Hài Nhi Giêsu vào Đền Thờ Giêrusalem. Bốn mươi ngày sau khi Mùa Giáng Sinh bắt đầu với tiếng hát của các thiên thần, hôm nay, âm vang của niềm vui ấy không còn rộn ràng trên cánh đồng Bêlem, mà lắng đọng sâu thẳm trong không gian uy nghi của Đền Thánh.
Lễ Dâng Chúa, hay còn gọi là Lễ Nến, không chỉ là một nghi thức tuân giữ lề luật, mà là một cuộc "gặp gỡ" vĩ đại. Đó là cuộc gặp gỡ giữa Thiên Chúa và dân Người, giữa Đấng Cứu Độ và những tâm hồn mòn mỏi đợi trông. Hôm nay, trên tay mỗi người chúng ta đều cầm những cây nến cháy sáng, biểu trưng cho Chúa Kitô - Ánh Sáng muôn dân. Trong ánh sáng lung linh ấy, chúng ta không chỉ chiêm ngưỡng một biến cố lịch sử, mà còn được mời gọi đi sâu vào mầu nhiệm của sự "Tuân Phục" và "Hiến Dâng" – con đường mà chính Con Thiên Chúa và Mẹ Người đã đi qua để mở ra ơn cứu độ cho nhân loại.
Khi chiêm ngắm hình ảnh Thánh Gia thất tiến vào Đền Thờ, điều đầu tiên đánh động tâm hồn chúng ta chính là sự khiêm nhường thẳm sâu qua việc tuân giữ lề luật. Biết rõ Hài Nhi Giêsu là Thiên Chúa làm người, là Đấng lập ra Lề Luật, và Đức Maria là Đấng Vô Nhiễm Nguyên Tội, trinh khiết vẹn toàn, không cần bất cứ nghi thức thanh tẩy nào; thế nhưng, hai ông bà vẫn âm thầm, kính cẩn tuân hành mọi quy định của truyền thống tôn giáo Do Thái.
Luật Môsê trong sách Xuất Hành quy định con trai đầu lòng phải được thánh hiến cho Thiên Chúa để tưởng nhớ ơn giải thoát khỏi ách nô lệ Ai Cập. Luật sách Lêvi quy định người mẹ sau khi sinh con phải làm lễ thanh tẩy. Thánh Giuse và Mẹ Maria đã không nại vào đặc quyền của mình để chối từ lề luật. Các ngài đã hòa mình vào dòng người khiêm hạ của dân Israel, bồng ẵm Đấng là "Chủ tể Đền Thờ" bước vào Đền Thờ như một trẻ thơ bình thường cần được hiến dâng.
Hành động này mang một ý nghĩa thần học sâu sắc: Thiên Chúa không đứng ngoài lề luật của con người, nhưng Người đã cúi xuống, mặc lấy thân phận con người, và đi vào trong khuôn khổ của lề luật để thánh hóa nó từ bên trong. Sự tuân phục của Thánh Gia cho thấy một tình yêu không tìm kiếm sự miễn trừ, mà tìm kiếm sự hòa nhập để cứu độ. Với đôi tay sạch, lòng thanh, Đức Maria đã biến nghi thức thanh tẩy mang tính hình thức trở thành một lễ dâng tinh tuyền nhất. Trong bước chân lên Đền Thờ ấy, sự vâng phục của Thánh Gia đã trở thành mẫu mực tuyệt đối cho mọi tín hữu: tôn trọng trật tự đạo đức và tôn giáo là bước đầu tiên để thánh hóa đời sống.
Nếu sự tuân giữ lề luật là vỏ bọc bên ngoài, thì sự tuân hành ý Chúa mới là linh hồn của biến cố hôm nay. Trong Đền Thờ hôm ấy, có hai vị lão thành là cụ Simêon và bà Anna. Họ là những con người của "sự chờ đợi". Cả cuộc đời họ gắn liền với Đền Thờ, với lời cầu nguyện và chay tịnh, chỉ để mong chờ một ngày được thấy Ơn Cứu Độ. Và hôm nay, Thánh Thần đã thúc đẩy họ đến đúng lúc, để đôi mắt trần gian của họ được nhìn thấy, đôi tay run rẩy của họ được bồng ẵm Đấng Vĩnh Cửu. Niềm vui của cụ Simêon vỡ òa thành bài ca Nunc Dimittis: "Muôn lạy Chúa, giờ đây theo lời Ngài đã hứa, xin để tôi tớ này được an bình ra đi". Đó là niềm vui mãn nguyện của một đời người đã hoàn thành sứ mạng.
Tuy nhiên, ân sủng của Thiên Chúa luôn đi kèm với thánh ý nhiệm mầu, và thánh ý ấy thường mang hình bóng của Thập giá. Ngay giữa lúc niềm vui đang tràn ngập, lời tiên tri của cụ Simêon vang lên như một lưỡi gươm sắc bén chém vào không gian hạnh phúc: "Thiên Chúa đã đặt cháu bé này làm duyên cớ cho nhiều người Israel phải vấp ngã hay được chỗi dậy... Còn bà, một lưỡi gươm sẽ đâm thấu tâm hồn bà".
Lời tiên tri ấy như sét đánh ngang tai. Đức Maria vừa dâng Con cho Chúa, thì lại nhận được báo hiệu rằng đứa con ấy sẽ là dấu hiệu của sự chống đối và đau khổ. Nhưng thái độ của Mẹ là gì? Đó là sự thinh lặng tuân hành. Mẹ không rút lại của lễ đã dâng. Mẹ không tháo lui trước viễn cảnh đau thương. Ngay tại Đền Thờ, Mẹ Maria đã can đảm lặp lại lời "Xin Vâng" của ngày Truyền Tin, nhưng lần này lời xin vâng ấy nhuốm màu đỏ của sự hy sinh. Mẹ hiểu rằng, dâng Con vào Đền Thờ không chỉ là một nghi thức, mà là bước khởi đầu cho hành trình hiến tế lên đồi Canvê. Ở đây, ta thấy rõ: thánh ý Chúa luôn gần gũi với thánh giá, và "tiến dâng" đích thực đồng nghĩa với "hiến dâng" trọn vẹn.
Sau biến cố trọng đại tại Đền Thờ, Tin Mừng ghi lại một sự kiện tưởng chừng như rất bình thường nhưng lại chứa đựng bài học lớn lao: Thánh Gia trở về Nazareth. "Sau khi làm xong mọi việc như Luật Chúa truyền, hai ông bà trở về thành của mình là Nadarét, miền Galilê". Từ ánh hào quang của lời tiên tri trong Đền Thánh, Chúa Giêsu trở về với cuộc sống đời thường, ẩn dật và bình dị.
"Trẻ em như búp trên cành". Chúa Giêsu cũng đã lớn lên theo quy luật tự nhiên ấy. Ngài phó thác đời mình trong tay cha mẹ, học ăn, học nói, học nghề mộc, và học cả cách làm người dưới mái nhà tranh. Sự tuân phục của Chúa Giêsu không chỉ thể hiện qua cái chết trên Thập giá sau này, mà đã bắt đầu từ sự vâng lời Thánh Giuse và Mẹ Maria trong suốt 30 năm ròng rã.
Không có những phép lạ ngoạn mục như lấy đất nặn thành chim rồi thổi hơi cho bay như các sách Ngụy thư thêu dệt. Sự thánh thiện của Nazareth nằm ở chỗ "tuân theo nề nếp gia phong". Đó là sự thánh thiện của những việc không tên, của những bữa cơm đầm ấm, của những giọt mồ hôi lao động, và của những giờ cầu nguyện chung gia đình. Chúa Giêsu đã thánh hóa đời sống gia đình bằng chính sự hiện diện và vâng phục của Ngài. Ngài lớn lên, thêm vững mạnh, đầy khôn ngoan và hằng được ân nghĩa cùng Thiên Chúa. Điều này nhắc nhở mỗi gia đình Công giáo chúng ta: Đừng tìm kiếm Chúa ở những điều xa vời, hãy tìm Ngài ngay trong nề nếp gia phong, trong sự tôn trọng, yêu thương và vâng phục lẫn nhau giữa vợ chồng, cha mẹ và con cái. Chính trong sự bình dị ấy, ánh sáng của Chúa Kitô được thắp lên và tỏa rạng.
Hôm nay, hiệp cùng toàn thể Giáo hội, chúng ta đặc biệt cầu nguyện cho những người sống Đời sống Thánh hiến. Từ năm 1997, Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã chọn ngày Lễ Dâng Chúa vào Đền Thờ làm ngày Quốc tế Đời sống Thánh hiến, bởi lẽ hình ảnh Chúa Giêsu được dâng hiến trọn vẹn cho Chúa Cha chính là nguyên mẫu tuyệt hảo nhất cho mọi tu sĩ.
Trong Tông huấn "Marialis Cultus", Đức Thánh Cha Phaolô VI gọi Mẹ Maria là "Trinh nữ hiến dâng". Và Chúa Giêsu, trong suốt cuộc đời, đã sống trọn vẹn cho Chúa Cha: "Lạy Cha, con xin phó linh hồn con trong tay Cha". Noi gương ấy, các tu sĩ nam nữ đã tự nguyện bước theo sát Chúa Kitô qua ba lời khuyên Phúc Âm: Khiết tịnh, Nghèo khó và Vâng phục.
Nhưng lời khấn dòng không phải là những xiềng xích trói buộc tự do, mà là đôi cánh của tình yêu. Như Huấn thị "Xuất phát lại từ Đức Kitô" đã đúc kết trong ba chữ S: Say mê Đức Kitô, Sống hiệp thông, và Sẵn sàng lên đường. Người tu sĩ là người đã "phải lòng" Thiên Chúa, đã cảm nghiệm được tình yêu sâu xa của Người và muốn đáp trả bằng việc dâng hiến cả cuộc đời, cả thân xác và linh hồn.
Hình ảnh cây nến trong ngày lễ hôm nay là biểu tượng đẹp nhất cho đời tu. Cây nến muốn tỏa sáng thì sáp nến phải chịu nóng chảy, phải chịu tiêu hao. Nếu cây nến cứ khư khư giữ lấy hình hài nguyên vẹn của mình, nó sẽ không bao giờ có ánh lửa. Cũng vậy, đời sống thánh hiến là một cuộc tiêu hao liên lỉ. Ánh sáng của sự khiết tịnh giúp họ siêu thoát những ham muốn tầm thường để yêu thương phổ quát hơn. Ánh sáng của sự nghèo khó giúp họ trao ban quảng đại và tin tưởng vào Chúa phòng. Ánh sáng của sự vâng phục giúp họ dẹp bỏ cái "tôi" ích kỷ để tìm thánh ý Chúa và phục vụ tha nhân.
Thiếu tình yêu, ba lời khấn chỉ là gánh nặng. Nhưng với tình yêu trọn vẹn, người tu sĩ trở thành "Ánh sáng thế gian", một ánh sáng không ồn ào nhưng bền bỉ, sưởi ấm những tâm hồn lạnh giá và soi đường cho những ai đang lạc lối.
Kính thưa cộng đoàn, Lễ Dâng Chúa Giêsu trong Đền Thờ hôm nay không chỉ là việc tưởng niệm một biến cố đã qua, mà là lời mời gọi khẩn thiết cho hiện tại. Mỗi người chúng ta, dù là linh mục, tu sĩ hay giáo dân, đều có một "ngôi đền" trong tâm hồn mình, và đều được mời gọi bồng ẵm Chúa Giêsu để dâng tiến cho Chúa Cha.
Hôm nay, khi cầm cây nến sáng trên tay, chúng ta hãy tự hỏi: Tôi có dám để cho ngọn lửa tình yêu Chúa thiêu đốt cái tôi ích kỷ của mình không? Tôi có dám "dâng" Chúa những khó khăn, bệnh tật, những lo toan của gia đình, và cả những dự định tương lai để tuân hành ý Chúa như Mẹ Maria đã làm không?
Chúng ta hãy cầu nguyện đặc biệt cho các Tu sĩ nam nữ, xin cho họ luôn giữ được ngọn lửa "say mê Đức Kitô" thuở ban đầu, để sự hiện diện của họ luôn là dấu chỉ rạng ngời của Nước Trời giữa thế gian đầy biến động. Và xin cho mỗi gia đình chúng ta cũng trở thành một "đền thờ" nhỏ bé, nơi Chúa Giêsu luôn được chào đón, được lớn lên trong tình yêu thương và nề nếp gia phong đạo đức.
Lạy Mẹ Maria, người nữ tỳ hèn mọn của Thiên Chúa, xin dạy chúng con biết dâng hiến cuộc đời mình, biết thưa lời "Xin Vâng" trong mọi hoàn cảnh, để cùng với Mẹ, chúng con mang Ánh Sáng Kitô đến cho muôn dân. Amen.

Nguồn tin: Lm. Anmai, CSsR