Sứ mạng của người Kitô hữu không gì khác hơn là trở thành một nhịp cầu, một chứng nhân để đưa người khác đến với Thiên Chúa. Tuy nhiên, câu hỏi then chốt không chỉ là "chúng ta có giới thiệu Chúa hay không", mà là "chúng ta giới thiệu về Ngài như thế nào?". Qua lời giới thiệu của Thánh Gioan Tẩy Giả trong Tin Mừng, chúng ta được mời gọi đi sâu vào hành trình khám phá khuôn mặt thực của Thiên Chúa và trách nhiệm làm chứng của mình trong thế giới hôm nay.

Ý thức về bản sắc và sứ mệnh tiền hô

Khởi đi từ một thực tế xã hội rất đời thường: việc giới thiệu các nhân vật quan trọng trong các buổi tiệc hay gặp gỡ. Việc giới thiệu nhằm mục đích thiết lập mối tương quan. Trong chương trình cứu độ, Gioan Tẩy Giả xuất hiện như một "người giới thiệu" vĩ đại. Ông không giới thiệu chính mình, dù ông có đủ uy tín và sự ngưỡng mộ từ đám đông. Ông ý thức sâu sắc vị trí của mình: là tiếng kêu trong hoang địa, là người dọn đường.

Sâu sắc hơn, lời giới thiệu của Gioan: "Đây là Chiên Thiên Chúa, đây Đấng xóa bỏ tội trần gian" không đơn thuần là một câu chào hỏi xã giao. Đó là một lời tuyên xưng đức tin được hun đúc từ sự chiêm niệm và ơn mặc khải. Để giới thiệu đúng về Chúa Giêsu, Gioan đã phải "biết" Ngài qua sự tác động của Thánh Thần. Điều này dạy chúng ta rằng: để có thể nói về Chúa cho người khác, chúng ta phải có một cuộc gặp gỡ cá vị với Ngài trong thinh lặng và cầu nguyện. Nếu không có kinh nghiệm thực chứng, lời giới thiệu của chúng ta sẽ chỉ là những công thức giáo lý khô khan, thiếu sức sống.

Chú giải biểu tượng: Chiên Thiên Chúa và Đấng xóa tội

Lời giới thiệu của Gioan mang đậm màu sắc thần học Cựu Ước nhưng lại mở ra một kỷ nguyên mới. Hình ảnh "Con Chiên" (Agnus Dei) gợi nhắc đến con chiên vượt qua trong biến cố xuất hành, là hy tế cứu chuộc dân Do Thái khỏi ách nô lệ Ai Cập. Khi gọi Chúa Giêsu là Chiên Thiên Chúa, Gioan muốn chỉ cho mọi người thấy một Thiên Chúa không đến để thống trị bằng quyền lực chính trị, nhưng đến để hiến tế chính mình.

Đây là một nghịch lý sâu sắc: Thiên Chúa quyền năng lại chọn diện mạo của một con chiên hiền lành, chịu sát tế. Ngài xóa bỏ tội trần gian không phải bằng một sắc lệnh hành chính, mà bằng con đường yêu thương đến cùng. Giới thiệu về Chúa như thế chính là giới thiệu về một Thiên Chúa liên đới, một Thiên Chúa chấp nhận đau khổ để gánh lấy thân phận con người. Khi chúng ta giới thiệu Chúa cho thế giới, liệu chúng ta có dám giới thiệu một Thiên Chúa "yếu đuối" vì yêu như thế, hay chúng ta chỉ muốn giới thiệu một Thiên Chúa của phép lạ và sự thành đạt?

Sự thống nhất giữa lời nói và bản chất: Ai thấy Thầy là thấy Cha

Bài suy niệm nhắc nhớ lời của Chúa Giêsu: "Ai thấy Thầy là thấy Cha". Đây chính là chuẩn mực cao nhất của việc giới thiệu. Chúa Giêsu không chỉ nói về Chúa Cha qua ngôn ngữ, Ngài là hiện thân của Chúa Cha. Tình yêu, sự tha thứ, lòng thương xót của Chúa Giêsu chính là "khuôn mặt" hữu hình của Thiên Chúa vô hình.

Từ đó, chúng ta nhận ra một bài học đau đớn cho chính mình: người ta thường nhìn vào người môn đệ để đoán biết về Thầy. Nếu chúng ta tự nhận mình là người giới thiệu Chúa, nhưng đời sống chúng ta lại đầy rẫy sự ganh ghét và ích kỷ, thì chúng ta đang "vẽ sai" khuôn mặt của Ngài. Giới thiệu sai về một người là một sự xúc phạm; giới thiệu sai về Thiên Chúa là một sự ngăn trở ơn cứu độ. Kitô hữu không chỉ nói về Chúa, mà phải "trở nên" hình ảnh của Ngài.

Thực trạng đau lòng: Khoảng cách giữa niềm tin và hành động

Một thực tế phũ phàng được vạch ra: trong lòng cộng đoàn Kitô giáo vẫn còn đó những tị hiềm, xâu xé và bất công. Tại sao chúng ta cùng đọc một cuốn Tin Mừng, cùng rước một tấm Bánh Thánh, mà lại không thể bao dung cho nhau?

Sự mâu thuẫn này bắt nguồn từ việc chúng ta "biết" Chúa bằng trí óc nhưng chưa "chạm" tới Ngài bằng trái tim. Chúng ta sở hữu những kiến thức về giáo lý nhưng thiếu kinh nghiệm về tình yêu. Khi tôn giáo chỉ dừng lại ở nghi lễ và luật lệ mà thiếu vắng đức ái, nó trở thành một rào cản khiến người khác không thể nhận ra Thiên Chúa. Lời giới thiệu trung thực nhất không nằm ở những bài diễn văn hùng hồn, mà ở cách chúng ta đối xử với nhau trong gia đình, trong xứ đạo và ngoài xã hội.

Gợi ý mục vụ: Hành động để chinh phục thế giới bằng tình yêu

Sứ mạng loan báo Tin Mừng không phải là một công việc chuyên môn dành riêng cho hàng giáo phẩm hay tu sĩ, mà là bản chất của mọi Kitô hữu. Để lời giới thiệu về Chúa có sức nặng, chúng ta cần thực hiện các bước mục vụ cụ thể:

1.               Tích lũy kinh nghiệm về tình thương: "Không ai cho cái mình không có". Mỗi Kitô hữu cần dành thời gian bên Chúa để cảm nhận mình được yêu thương và tha thứ. Chỉ khi cảm nếm được lòng thương xót của Chúa trên chính cuộc đời tội lỗi của mình, chúng ta mới có thể chia sẻ lòng thương xót đó cho tha nhân một cách chân thành.

2.               Giới thiệu bằng đời sống phục vụ: Trong một thế giới đầy dẫy những lời nói suông, hành động bác ái là ngôn ngữ thuyết phục nhất. Một nụ cười cảm thông, một cánh tay đưa ra giúp đỡ kẻ khốn cùng, một sự nhường nhịn trong tranh chấp... chính là lúc chúng ta đang nói: "Hãy nhìn xem, Thiên Chúa của tôi là như thế đó".

3.               Xây dựng sự hiệp nhất trong cộng đoàn: Câu nói của nhà tư tưởng Ấn Độ về việc chinh phục đất nước bằng tình yêu thương là một lời cảnh tỉnh mạnh mẽ. Mục vụ giới thiệu Chúa phải bắt đầu từ việc hàn gắn các mối quan hệ đổ vỡ. Một cộng đoàn yêu thương nhau là một lời giới thiệu sống động và đầy sức thu hút hơn bất cứ phương tiện truyền thông hiện đại nào.

4.               Can đảm vượt qua sự ngại ngùng: Đừng sợ hãi vì mình không đủ kiến thức hay vụng về trong lời nói. Tình yêu có ngôn ngữ riêng của nó. Giới thiệu Chúa là chia sẻ một niềm vui, một ân sủng. Khi chúng ta sống tốt, tự khắc người khác sẽ thắc mắc về nguồn gốc của niềm hy vọng trong chúng ta, và đó là lúc thuận tiện nhất để nói về Ngài.

Giới thiệu về Chúa không phải là áp đặt một hệ thống giáo điều, mà là mời gọi một cuộc gặp gỡ với Tình Yêu. Ước gì mỗi ngày sống của chúng ta đều là một lời tung hô: "Đây là Chiên Thiên Chúa". Xin cho khuôn mặt của Đức Kitô được tỏa sáng qua ánh mắt, lời nói và hành động của chúng ta, để thế giới nhận ra rằng Thiên Chúa vẫn đang hiện diện và yêu thương họ vô cùng.

Lạy Chúa Giêsu, xin biến đổi con thành khí cụ bình an của Ngài. Xin cho con biết xóa mình đi như Gioan Tẩy Giả, để chỉ còn Chúa được lớn lên trong tâm hồn tha nhân. Xin cho con không chỉ nói về tình yêu, nhưng biết sống yêu thương, để cuộc đời con trở thành bài ca giới thiệu về Chúa cho mọi người con gặp gỡ. Amen.

Lm. Anmai, CSsR

LỜI CHỨNG CỦA KẺ DỌN ĐƯỜNG VÀ DẤU ẤN CỦA THẦN KHÍ: TỪ BÓNG TỐI VÔ TRI ĐẾN ÁNH SÁNG MẶC KHẢI

Trong dòng chảy mạc khải của Tân Ước, đoạn Tin Mừng theo thánh Gio-an mà chúng ta vừa lắng nghe đóng vai trò như một bản lề vĩ đại, khép lại thời kỳ của Cựu Ước với đại diện ưu tú nhất là Gio-an Tẩy Giả, và mở toang cánh cửa vào kỷ nguyên của Đấng Mê-si-a. Khác với các Tin Mừng Nhất Lãm thường thuật lại biến cố Đức Giê-su chịu phép rửa như một sự kiện khách quan, thánh sử Gio-an lại chọn cách tiếp cận thông qua lăng kính chủ quan nhưng đầy thẩm quyền của "người làm chứng". Bản văn không mô tả cảnh bầu trời mở ra hay tiếng Chúa Cha vọng xuống, mà tập trung toàn bộ vào lời tuyên xưng của Gio-an Tẩy Giả. Đây là một sự chuyển dịch thần học tinh tế: đức tin không chỉ đến từ việc nhìn thấy phép lạ, mà đến từ việc lắng nghe lời chứng. Gio-an Tẩy Giả, đứng bên bờ sông Gio-đan, đã thốt lên một danh xưng định danh toàn bộ sứ mạng của Đức Giê-su: "Chiên Thiên Chúa". Để hiểu thấu đáo sức nặng ngàn cân của danh xưng này, chúng ta phải đặt mình vào tâm thức của người Do Thái, nơi hình ảnh con chiên thấm đẫm máu và hy vọng. Đó là con chiên của đêm Vượt Qua tại Ai Cập, con chiên của lễ đền tội (Yom Kippur), và cả hình ảnh "Người Tôi Trung" bị đem đi xén lông trong sấm ngôn I-sai-a. Khi gọi Đức Giê-su là Chiên, Gio-an Tẩy Giả đã xé toạc bức màn ảo tưởng về một Đấng Mê-si-a quyền lực chính trị. Ngài đến không phải như một con sư tử để xé xác kẻ thù, mà như một con chiên để gánh lấy tội lỗi. Cụm từ "xóa bỏ tội trần gian" ở đây dùng danh từ "tội" ở số ít (ho airon ten hamartian), ám chỉ một khối tội lỗi nguyên ủy, một tình trạng xa cách Thiên Chúa của toàn thể nhân loại, chứ không chỉ là những lỗi lầm cá nhân vụn vặt. Đức Giê-su là giải pháp triệt để và duy nhất của Thiên Chúa cho vấn nạn sự dữ.

Điểm nhấn thứ hai trong lời chứng của Gio-an là sự khẳng định về ưu thế tuyệt đối của Đức Giê-su: "Người đến sau tôi, nhưng trổi hơn tôi, vì có trước tôi". Đây là một nghịch lý về mặt thời gian và hiện hữu. Gio-an sinh trước, giảng dạy trước, nhưng ông cúi đầu thừa nhận sự "tiền hữu" (pre-existence) của Đức Giê-su. Lời tuyên bố này nâng Đức Giê-su ra khỏi hàng ngũ các ngôn sứ phàm nhân để đặt Ngài vào vị thế của Thiên Chúa, Đấng hiện hữu từ đời đời. Đáng chú ý hơn cả là điệp khúc được lặp lại hai lần: "Tôi đã không biết Người". Sự "không biết" này của Gio-an không phải là sự thiếu hiểu biết về mặt họ hàng (vì họ là anh em họ), mà là sự "không biết" về mầu nhiệm cứu độ ẩn giấu nơi con bác thợ mộc. Gio-an Tẩy Giả đại diện cho giới hạn của Cựu Ước: Lề luật và Ngôn sứ có thể chuẩn bị lòng người, nhưng không thể tự mình nhận ra Đấng Cứu Thế nếu không có ánh sáng của Thần Khí. Sự chuyển biến từ "không biết" đến "làm chứng" chính là hành trình của đức tin. Đức tin không phải là sản phẩm của suy luận logic, mà là ân ban của sự mặc khải. Gio-an đã cần một dấu chỉ, và dấu chỉ đó không phải là sấm sét hay lửa cháy, mà là "Thần Khí tựa chim bồ câu".

Hình ảnh Thần Khí "ngự xuống và lưu lại" (menein) trên Đức Giê-su là chìa khóa thần học quan trọng nhất của đoạn văn này. Trong Cựu Ước, Thần Khí thường chỉ "tác động" hoặc "đậu" trên các thẩm phán và ngôn sứ trong một khoảnh khắc để họ thi hành sứ vụ, rồi có thể rời đi. Nhưng đối với Đức Giê-su, Thần Khí "lưu lại", nghĩa là cư ngụ vĩnh viễn. Điều này xác nhận Đức Giê-su chính là Đền Thờ mới, là nơi Thiên Chúa hiện diện trọn vẹn. Ngài sở hữu Thần Khí không phải theo mức độ (Ga 3,34) mà là sự sung mãn. Chính vì có Thần Khí viên mãn, Ngài mới có quyền năng thực hiện "phép rửa trong Thánh Thần". Phép rửa của Gio-an chỉ là nước – biểu tượng của sự sám hối bên ngoài và sự mong đợi; còn phép rửa của Đức Giê-su là Thần Khí – quyền năng tái sinh, tẩy rửa tận căn và thần hóa con người. Gio-an dìm người ta vào nước sông Gio-đan để rửa sạch bụi trần, Đức Giê-su dìm người ta vào đại dương tình yêu của Ba Ngôi để biến họ thành con cái Thiên Chúa.

Suy niệm về vai trò của Gio-an Tẩy Giả trong bài Tin Mừng, chúng ta nhận thấy một mẫu gương tuyệt hảo của sự khiêm nhường và trung thực trong sứ vụ mục vụ. Gio-an đang ở đỉnh cao danh vọng, được dân chúng coi là đấng tiên tri, nhưng ông không ngần ngại tự hạ mình xuống để tôn vinh Đức Giê-su. Ông không giữ các môn đệ cho riêng mình, không xây dựng một "giáo phái Gio-an", mà sẵn sàng làm ngón tay chỉ đường: "Đây là Chiên Thiên Chúa". Sứ mạng của ông hoàn tất khi người ta rời bỏ ông để đi theo Đức Giê-su. Đây là bài học xương máu cho mọi nhà giáo dục, mọi linh mục và những người làm công tác tông đồ trong Giáo hội hôm nay. Cám dỗ lớn nhất của người phục vụ là biến mình thành trung tâm, là muốn người khác lệ thuộc vào mình thay vì dẫn họ đến với Chúa. Gio-an nhắc nhở chúng ta rằng: chúng ta chỉ là tiếng hô trong hoang địa, là người phù rể, còn Đức Giê-su mới là Chàng Rể, là Lời đích thực. Sự thành công của mục vụ không đo bằng số lượng người theo ta, mà bằng số lượng người qua ta mà gặp được Chúa.

Mở rộng sang chiều kích mục vụ thực hành, danh xưng "Chiên Thiên Chúa" mà chúng ta tuyên xưng mỗi ngày trong Thánh Lễ trước khi rước lễ ("Đây Chiên Thiên Chúa...") mời gọi chúng ta tái khám phá ý nghĩa của Bí tích Thánh Thể. Khi linh mục nâng Bánh Thánh lên, đó không phải là một nghi thức lặp lại vô hồn, mà là lời công bố hiện sinh rằng: Đấng xóa tội trần gian đang hiện diện tại đây, trong sự khiêm hạ tột cùng của tấm bánh, như Ngài đã từng khiêm hạ bước xuống dòng sông Gio-đan. Thái độ của chúng ta có giống Gio-an: ngỡ ngàng, cung kính và tin tưởng tuyệt đối? Hay chúng ta đã quá quen thuộc đến mức dửng dưng? Hơn nữa, việc Đức Giê-su là Đấng "làm phép rửa trong Thánh Thần" nhắc nhở người Kitô hữu về căn tính của mình. Chúng ta đã lãnh nhận phép rửa tội và thêm sức, nghĩa là chúng ta đã được "dìm" trong Thánh Thần. Nhưng liệu Thần Khí có đang "lưu lại" và hoạt động trong đời sống hằng ngày của chúng ta, hay Ngài đang bị giam hãm bởi lối sống xác thịt, ích kỷ và tội lỗi của ta? Sống trong Thần Khí là để cho gió của Thần Khí thổi chúng ta đi đến những nơi Chúa muốn, là dám sống những giá trị Tin Mừng giữa một thế giới đầy nghịch lý.

Bài Tin Mừng cũng đặt ra một thách đố cho việc "làm chứng" trong thế giới hiện đại. Gio-an đã thấy và đã làm chứng. Ngày nay, thế giới không cần những thầy dạy nói hay, mà cần những chứng nhân đã "thấy" Chúa bằng kinh nghiệm thiêng liêng sâu sắc. Chúng ta không thể giới thiệu Chúa cho người khác nếu chúng ta chỉ biết Chúa qua sách vở giáo lý (cái biết của trí tuệ) mà chưa từng chạm vào Chúa qua cầu nguyện và sống Lời Chúa (cái biết của con tim). "Tôi đã không biết Người" – lời thú nhận của Gio-an cũng có thể là khởi điểm cho chúng ta. Hãy khiêm tốn thừa nhận sự giới hạn của mình để khao khát được Thiên Chúa mặc khải. Chỉ khi chúng ta buông bỏ những định kiến, những hình ảnh méo mó về Thiên Chúa mà chúng ta tự vẽ ra, chúng ta mới có thể đón nhận dung mạo đích thực của Đấng Cứu Thế: một Con Chiên hiền lành và một Đấng tuôn đổ Thần Khí.

Cuối cùng, trong bối cảnh xã hội ngày nay, nơi mà khái niệm "tội" đang dần bị xóa nhòa hoặc bị bình thường hóa dưới danh nghĩa tự do cá nhân, lời giới thiệu "Đấng xóa bỏ tội trần gian" vang lên như một lời cảnh tỉnh và niềm hy vọng. Nó cảnh tỉnh chúng ta rằng tội lỗi là một thực tại có thật và đáng sợ, nó phá hủy mối tương quan giữa người với người và với Chúa. Nhưng nó cũng mang lại hy vọng vô biên vì tội lỗi không phải là định mệnh. Có một Đấng đã gánh lấy nó. Mục vụ hòa giải và chữa lành cần được đề cao trong các cộng đoàn. Chúng ta được mời gọi trở thành những cánh tay nối dài của Đức Giê-su, giúp xoa dịu và "xóa bỏ" bớt những khổ đau, bất công và hận thù trong môi trường sống của mình.

Tin Mừng ngày hôm nay không chỉ là câu chuyện về cuộc chuyển giao quyền lực giữa hai vị ngôn sứ, mà là mạc khải về bản chất của Thiên Chúa Ba Ngôi: Chúa Cha tuyển chọn, Chúa Con gánh tội và Chúa Thánh Thần xức dầu chứng thực. Chiêm ngắm mầu nhiệm này, người Kitô hữu được mời gọi bước ra khỏi vùng an toàn của sự "không biết" hoặc "biết nửa vời", để dấn thân vào hành trình khám phá và làm chứng. Xin cho mỗi người chúng ta, nhờ ơn Chúa giúp, biết can đảm chỉ tay vào Đức Ki-tô giữa chợ đời và nói với anh chị em mình rằng: "Đây là Chiên Thiên Chúa, đây là niềm hy vọng của bạn và của tôi". Và ước gì, khi nhìn vào cách sống của chúng ta, người đời cũng nhận thấy dấu ấn của Thần Khí đang "lưu lại", để danh Chúa được cả sáng.